فسفر یک ماده مغذی بسیار حیاتی برای رشد گیاهان است و حفظ سطوح کافی آن در خاک برای به حداکثر رساندن رشد و نمو محصولات کشاورزی بسیار اهمیت دارد. استفاده از کودهای زیستی، بهعنوان جایگزینهای سازگار با محیطزیست و اقتصادی، میتواند بهجای کودهای گران قیمت مورد استفاده قرار گیرد. لذا هدف از این پژوهش بررسی تأثیر کودهای بیوفسفر و سوپر فسفات تریپل در مقایسه با تیمار بدون فسفر (شاهد) به همراه بررسی اثر متقابل باکتریهای حلکننده فسفات (Pseudomonas putida) بر ویژگیهای کمی و کیفی گوجهفرنگی است. این آزمایش بهصورت فاکتوریل با دو عامل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. تیمارها شامل استفاده از کودهای فسفر و مایهزنی باکتریایی است. تیمار کودی شامل پنج سطح بدون فسفر (شاهد)، سوپر فسفات تریپل با غلظتهای 20 و 40 میلیگرم بر کیلوگرم و بیوفسفر بهصورت پودر گوشت با دو غلظت 20 و 40 میلیگرم بر کیلوگرم و تیمار باکتری شامل دو سطح عدم مایهزنی و مایهزنی باکتریایی میباشد. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین طول میوه در شرایط مایهزنی باکتریایی و با استفاده از پودر گوشت در دو غلظت 20 و 40 میلیگرم بر کیلوگرم نسبت به گروه شاهد مشاهده شد. همچنین، مایهزنی باکتریایی به همراه کاربرد پودر گوشت با غلظت 40 میلیگرم بر کیلوگرم، بیشترین وزن تر و خشک شاخساره، قطر میوه و محتوای نسبی آب برگ را نسبت به شاهد به همراه داشت. سوپر فسفات تریپل با غلظت 20 میلیگرم بر کیلوگرم و همچنین دو غلظت پودر گوشت همراه با مایهزنی باکتریایی ، بیشترین وزن تر و خشک ریشه را نشان داد. بهطورکلی، از میان منابع مختلف فسفر، پودر گوشت با غلظت 40 میلیگرم بر کیلوگرم در بهبود صفات رشدی گوجهفرنگی مؤثرتر بود، درحالیکه مایهزنی باکتریایی تأثیر معنیداری در بهبود وزن میوه و عملکرد تک بوته نسبت به عدم مایهزنی باکتریایی نداشت.
Haghighi M, Jalali M. Effect of phosphorus fertilizers and bacterial inoculation on yield, growth, and physiology of tomato. IJHST 2026; 27 (2) :135-156 URL: http://journal-irshs.ir/article-1-692-fa.html
حقیقی مریم، جلالی مهدی. اثر کودهای فسفر و مایهزنی باکتریایی بر عملکرد، رشد و فیزیولوژی گوجهفرنگی. مجله علوم و فنون باغبانی ایران. 1405; 27 (2) :135-156