به منظور بررسی اثر مصرف نانوکودهای پتاسیم و کلسیم بر میزان جذب عناصر معدنی و عملکرد ریشه گیاه چیکوری، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با 32 تیمار و سه تکرار به اجرا درآمد. دراینآزمایش فاکتور اول، هشت رقم و توده چیکوری (تودههای بومی شمال ایران، کاشان، ارومیه، سیستان و بلوچستان و ارقام تیلدا، هیکور، اورکیس و اصلاح شده مجارستان) و فاکتور دوم مصرف نانوکودها (نانوکلات پتاسیم، نانوکلات میکروکامل، نانوکلات کلسیم هر کدام با غلظت دو در هزار و یک تیمار شاهد صفر) بودند. مقایسه میانگین اثر متقابل نشان داد که رقمهای اصلاح شده مجارستان و تیلدا با محلولپاشی نانو کلاتکلسیم بیشترین میزان جذب عناصرفسفر (56/5 و 63/5 میلیگرم بر گرم ماده خشک)، پتاسیم (67/32 و 35 میلیگرم بر گرم ماده خشک)، نیتروژن (23 و 33/22 میلیگرم بر گرم ماده خشک)، منیزیم (36/3 و 53/3 میلیگرم بر گرم ماده خشک) و آهن (75/2 و 80/2 میلیگرم بر گرم ماده خشک) را داشت. بیشترین میزان جذب کلسیم (95/3 و 93/3 میلیگرم بر گرم ماده خشک) در رقمهای اصلاح شده مجارستان و تیلدا بدست آمد. مصرف نانوکلاتکلسیم با میانگین 93/3 میلیگرم بر گرم ماده خشک بیشترین میزان جذب کلسیم را داشت. رقم تیلدا با مصرف نانوکلاتکلسیم بیشترین عملکرد ریشه (4114 کیلوگرم در هکتار) و میزان اینولین (60/13 درصد) را داشت. کمترین میزان اینولین (06/7 درصد) در توده بومی سیستان و بلوچستان و بومی شمال ایران بدون مصرف نانوکود بدست آمد. براساس نتایج این آزمایش به نظر میرسد که با توجه به میزان عناصر جذب شده در ریشه، عملکرد ریشه و میزان اینولین و بالا بودن ارزش تغذیهای، دارویی و صنعتی اینولین، با استفاده از ارقام خارجی به ویژه رقم تیلدا با محلولپاشی نانوکودها میتوان در راستای دستیابیبهمنابعباارزشجهتتولیدتجاری اینولین درداخلکشورگام برداشت.
tousi P, Esfahani M. Evaluation of the consumption of potassium and calcium nanofertilizers on the absorption of mineral elements and root yield of chicory plant (Cichorium intybus L.). IJHST 2026; 27 (1) :75-86 URL: http://journal-irshs.ir/article-1-708-fa.html
طوسی پری، اصفهانی مسعود. ارزیابی مصرف نانوکودهای پتاسیم و کلسیم بر میزان جذب عناصر معدنی و عملکرد ریشه گیاه چیکوری (Cichorium intybus L.). مجله علوم و فنون باغبانی ایران. 1405; 27 (1) :75-86
