در سالهای اخیر با توجه به کاهش نزولات جوی و کاهش منابع آب استفاده از سیستمهای آبیاری مناسب بمنظور صرفهجویی در مصرف آب مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر کمآبیاری تنظیم شده و روشهای مختلف آبیاری (قطرهای سطحی و زیرسطحی) بر رشد زایشی، کمیت و کیفیت میوه، کارایی مصرف آب مرکبات منطقه جنوب کرمان پرداخته شده است. آزمایش روی پرتقال، رقم مارس ارلی، بر اساس طرح بلوکهای کامل تصادفی در قالب فاکتوریل با دو فاکتور کمآبیاریو روش آبیاری در سه تکرار اجرا گردید. فاکتور کمآبیاری شامل سه سطح ( آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه در تمام مراحل رشد گیاه (I100)، آبیاری بر اساس 80 درصد نیاز آبی گیاه از مرحله شروع رشد میوه تا برداشت میوه (در بقیه مراحل رشد گیاه آبیاری با 100 درصد نیاز آبی انجام شد)(I80) ، آبیاری بر اساس تناوب آبیاری 60-100 درصد نیاز آبی از مرحله شروع رشد میوه تا برداشت میوه (در بقیه مراحل رشد گیاه آبیاری با 100 درصد نیاز آبی I60-100) ) و سطوح مختلف فاکتور روش آبیاری شامل (آبیاری قطرهای سطحی (DI)، آبیاری قطرهای زیرسطحی (SDI)، آبیاری زیرسطحی عمقی (DSI)) انجام گرفت. جهت بررسی تاثیر این فاکتورها ، خصوصیات زایشی (طول میوه، قطر میوه، وزن میوه، وزن پوست، وزن گوشت، وزن آب میوه)، شاخصهای کیفی میوه (ویتامین ث، مواد جامد محلول، اسیدیته و شاخص رسیدگی)، عملکرد، کارائی مصرف آب اندازهگیری شد. بررسی روش آبیاری بر صفات اندازهگیری شده نشان داد در تمامی صفات آبیاری زیرسطحی نسبت به آبیاری قطرهای سطحی بهتر است. در صفات طول میوه، قطر میوه، وزن میوه و وزن گوشت میوه آبیاری زیرسطحی عمقی بصورت معنیداری بهتر از آبیاری قطرهای زیرسطحی بوده است. مقایسه میانگین اثر ساده کمآبیاری بر صفات اندازهگیری شده نشان داد در صفات طول میوه، قطر میوه، وزن آب میوه و شاخص رسیدگی آبیاری به مقدار 100 درصد نیاز آبی تفاوت معنیداری با هر دو نوع کمآبیاری داشته و میانگینهای بالاتری را دارا میباشد. بررسی اثرات متقابل روش مختلف آبیاری و کم آبیاری نسبت به اثرات ساده این دو فاکتور نشان داد که تاثیر معنیداری روی صفات اندازهگیری شده، داشته است.
Moghbeli E, mohammadrezakhani S, Fatahi R. Investigating the application of modern irrigation systems and deficit irrigation methods on water use efficiency, reproductive and quality traits of orange fruit of early Mars variety. IJHST 2025; 26 (3) :231-248 URL: http://journal-irshs.ir/article-1-695-fa.html
مقبلی اسماعیل، محمدرضاخانی سهیلا، فتاحی روح اله. بررسی کاربرد سیستمهای آبیاری نوین و روش کم آبیاری روی کارآیی مصرف آب، صفات زایشی و کیفی میوه پرتقال رقم مارس ارلی. مجله علوم و فنون باغبانی ایران. 1404; 26 (3) :231-248