در طی سالیان اخیر، میزان مصرف قارچهای خوراکی به عنوان یک منبع ارزشمند غذایی در سرتاسر جهان افزایش یافتهاست. در این بین، قارچ سفید دکمهای (Agaricus bisporus) علاوه براینکه بیشترین میزان تولید و اندازه بازار اقتصادی را به خود اختصاص داده است، منبع غنی از ترکیبات زیست فعالی میباشد که در سلامت انسان نقشی کلیدی ایفا میکنند. مطالعات اخیر، نشان میدهد که کاربرد باکتریهای مفید در صنعت پرورش قارچ، میتواند در افزایش راندمان تولید و کیفیت محصول مؤثر باشد. از این رو، پژوهشی با هدف ارزیابی اثر مایهزنی خاک پوششی قارچ سفید دکمهای با شش تیمار باکتریایی (شامل: شاهد، Pseudomonas chlororaphis، Bacillus velezensis، Bacillus pumilus، Azospirillum brasilenseو کاربرد همزمان هر چهار باکتری) بر اجزای عملکرد و ارزش غذایی-دارویی قارچ سفید دکمهای در قالب طرح کاملآً تصادفی صورت پذیرفت. نتایج بهدست آمده از این پژوهش نشان داد که بالاترین مقدار عملکرد قارچ سفید دکمهای و کارایی زیستی کمپوست مربوط به تیمار مایهزنی همزمان هر چهار باکتری مورد بررسی در این مطالعه است (64/15 درصد افزایش نسبت به شاهد آزمایش در هر دو شاخص). همچنین این تیمار بدون اختلاف معنیدار با سایر تیمارهای باکتریایی، باعث افزایش محتوی ارگوسترول و پروتئین کل در قارچ سفید دکمهای شد (به ترتیب: 89/3 میلیگرم در گرم وزن خشک و 14/3 گرم بر 100 گرم وزنتر). همه تیمارهای باکتریایی موجب افزایش معنیدار محتوی بتاگلوکان در مقایسه با شاهد شدند و بیشترین محتوی بتاگلوکان بدون داشتن اختلاف معنیدار با سایر تیمارهای باکتریایی در تیمار مایهزنی با باکتری B. velezensisاندازهگیری شد (88/9 گرم در 100 گرم وزن خشک). بهطور کلی، کاربرد باکتریهایبهبود دهنده رشددر پرورش قارچ سفید دکمهای، به طور معنیداری سبب افزایش اجزای عملکرد و همچنین موجب بهبود کیفیت و ارزش غذایی-دارویی این محصول میشود.
Salehi Molkabadi R, Fatemeh Raouf Fard F. Microbial Bio-stimulants and Efficient Edible Mushroom Cultivation: Investigating the Effects of Beneficial Bacteria on the Yield and Nutritional Quality of White Button Mushroom (Agaricus bisporus). IJHST 2025; 26 (3) :219-230 URL: http://journal-irshs.ir/article-1-732-fa.html
صالحی ملکآبادی رضا، رؤففرد فاطمه. تحریککنندههای زیستی میکروبی و کشت کارآمد قارچ خوراکی: بررسی تأثیر باکتریهای مفید بر عملکرد و کیفیت تغذیهای قارچ سفید دکمهای (Agaricus bisporus). مجله علوم و فنون باغبانی ایران. 1404; 26 (3) :219-230