fa اثر اسموپرایمینگ بر شکست خفتگی و مؤلفه‌های تنژگی بذر لاله واژگون پژوهشي Research <p dir="RTL">لاله واژگون یکی از گونه‌های با ارزش دارویی و بوم&shy;گردشگردی در منطقه زاگرس است. با توجه به اینکه، تنژگی و استقرار این گیاه در شرایط طبیعی مشکل است، پرایمینگ بذر می‌تواند قابلیت تنژگی در این گیاه را افزایش ‌دهد. این پژوهش در دو آزمایش جداگانه طراحی شد. آزمایش اول با هدف اثر اسموپرایمینگ بر شکست خفتگی بذر این گیاه به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 4 تکرار انجام شد (هر تکرار جداگانه و تکرار بعدی نوبت بعد در دستگاه قرار گرفت). فاکتورهای آزمایشی شامل مدت زمان سرمادهی (4 و 8 هفته)، پتانسیل اسمزی اعمال شده توسط پلی اتیلن گلایکول (3-، 6-، 9- و 12- بار) و مدت زمان پرایمینگ (12، 24، 36 و 48 ساعت) بود. نتیجه&shy;ها نشان داد، پتانسیل 12- بار به مدت 12 ساعت در طول 8 هفته سرمادهی بر درصد تنژگی، سرعت تنژگی، طول گیاهچه و شاخص بنیه به‌طور معنی‌داری اثر داشت ولی در کاهش نیاز سرمایی این گیاه مؤثر نبود. آزمایش دوم با هدف بررسی اثر پتانسیل اسمزی و مدت زمان پرایمینگ در بهبود ویژگی تنژگی بعد از شکست خفتگی انجام شد. نتیجه&shy;ها نشان داد اثر پتانسیل و مدت زمان پرایمینگ بر روی کلیه ویژگی&shy;های مورد بررسی معنی‌دار بود و موجب بهبود این ویژگی&shy;ها شد.</p> <p><em>Fritillaria imperialis</em> is one of the valuable medicinal and ecotourism species in Zagros region. While germination and establishment of this plant are problematic, seed priming may increase germination capacity of this plant. This research was designed in two separate experiments. First experiment was done to find the effects of osmopriming on dormancy break of seed as factorial in randomized complete block design with 4 replicate. Experimental factors included duration of stratification (4 and 8 weeks), osmotic potential created with PEG (-3, -6, -9 and -12 bar), and duration of priming (12, 24, 36 and 48 hours). The results showed that potential of -12 bar during 12h and 8 weeks stratification affected germination percentage, germination rate, length of seedling and vigor index (&Iota; and II) significantly but were not effective in reducing the need for stratification. The second experiment was conducted to study effects of osmotic potential and priming duration on improving germination traits after breaking dormancy. According to data analysis, effect of potential and priming duration on all of the mentioned traits were significant and improved.</p> اسموپرایمینگ, تنژگی, شکست خواب, لاله واژگون. Dormancy break, Germination, Fritillaria imperialis, Osmoprimin 65 76 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-1-5&slc_lang=fa&sid=1 زینب آقابابا نژاد 1003194753284600225 1003194753284600225 Yes پژمان طهماسبی pejman.tahmasebi@nres.sku.ac.ir 1003194753284600226 1003194753284600226 No علی عباسی سورکی 1003194753284600227 1003194753284600227 No