fa تاثیر کم‌آبیاری بر ویژگی‌های رویشی و صفات کیفی میوه توت‌‌فرنگی تنش های محیطی Environmental stresses پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">به‌‌دلیل افزایش جمعیت، پیامدهای تغییر اقلیم و کمبود منابع آبی، استفاده از روش کم‌‌آبیاری بدون کاهش معنی‌‌دار عملکرد محصول و حفظ پاره‌‌ای خصوصیات کیفی، امری بدیهی می‌‌باشد. در این پژوهش با هدف ارزیابی تاثیر کم‌‌آبیاری بر روی صفات رویشی و عملکردی و بیوشیمیایی، تحت سامانه آبیاری قطره‌‌ای و سیستم کاشت پشته‌‌ای دوردیفه، آزمایشی به‌‌صورت کرت‌‌های خردشده برپایه طرح بلوک‌‌های کاملا تصادفی با سه سطح آبیاری براساس درصدهای مختلف تخلیه رطوبتی خاک شامل ( 0% ، 30% ، 65%) با دو رقم توت‌‌فرنگی و سه تکرار در ایستگاه تحقیقات کشاورزی گریزه واقع در شهرستان سنندج&nbsp; مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد، که اعمال تنش ملایم آبیاری (</span></span>I₂<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">) باعث کاهش رشد رویشی در بعضی صفات مانند وزن خشک&nbsp; شاخساره و ریشه، تعداد و وزن خشک طوقه، حجم ریشه و سطح و تعداد برگ، اما معنی‌‌دار نگردید. با افزایش شدت تنش (</span></span>I₃<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">)، رشد رویشی و زایشی گیاه توت‌‌فرنگی به‌‌شدت تحت تاثیر قرار گرفت و کاهش یافت. کم‌‌ترین میزان سطح برگ (322 میلی‌‌متر مربع)، تعداد برگ (2/27 عدد)، وزن خشک شاخساره (7/17 گرم) و ریشه (38/4 گرم) و همچنین تعداد میوه (1/16 عدد) و عملکرد میوه (68 گرم) در شدت تنش 65 درصد مشاهده شد. محتوای قندهای گلوکز و فروکتوز و ساکارز نیز با اعمال تنش کم‌‌آبی کاهش نشان دادند، اسیدسیتریک تغییرات خاصی نشان نداد و تغییرات اسکوربیک اسید و مالیک اسید از نظم خاصی برخوردار نبودند. مقایسه میانگین بین دو رقم نشان‌‌داد که مقدار عملکرد و تعداد میوه به‌‌طور معنی‌‌داری کاهش یافت. در مجموع رقم کوئین‌‌الیزا در شرایط تنش، مقاومت بیشتری نسبت به رقم پاروس از خود نشان‌‌داده و بیشترین مقدار وزن خشک شاخساره، وزن خشک طوقه، حجم ریشه و سطح‌‌برگ را از خود نشان‌‌داده است.&nbsp; بر اساس نتایج، به‌‌نظر می‌‌رسد که کم‌‌آبیاری ملایم در کشت‌‌های توت‌‌فرنگی، به‌‌عنوان راهکاری موثر در مصرف کمتر آب &nbsp;و حفظ قابل قبول عملکرد رویشی و زایشی مطرح است.</span></span></span></span></span></span></span></div> <br> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif">The current study aimed to investigate the impact of water deficit treatment on some vegetative characteristics, quality and biochemical traits of the fruits and leaves of two strawberry cultivars, namely <i>Fragaria</i> x <i>ananassa</i> Duch. &#39;Paros&#39; and &#39;Queen Eliza&#39;. The study was conducted over two consecutive years (2019-2020) and across different growing seasons, including spring, summer, and autumn, to gain a comprehensive understanding of the plant&#39;s response to water stress. The experiment was carried out in a split-plot design in a completely randomized block layout at the agricultural research station in Graze, Sanandaj city. The study included three levels of irrigation: 0%, 30%, and 65% soil moisture depletion, applied in a hilling planting system with drip irrigation in a soil bed. <a name="_Hlk182868962">&nbsp;The results showed that the mild water stress did not have a significant effect on some traits such as dry weight of shoot and root, number of crowns, dry weight </a><a name="_Hlk182871504">of crown</a>, volume of root, surface of leaves, and number of leaves, but it caused a decrease in vegetative growth. <a name="_Hlk182869024">With increasing stress intensity, vegetative and reproductive growth of strawberry plant was strongly affected and decreased</a>. The lowest amount of leaf area (322mm²), number of leaves (27.2n), dry weight of shoots (17.7g) and roots (4.38g), as well as the number of fruits (16.1n) and fruit yield (68g) were observed at 65% stress intensity. The content of <a name="_Hlk182872543">sugars</a> glucose, fructose and sucrose also decreased with the application of water stress, citric acid did not show any particular changes, and the changes of ascorbic acid and malic acid did not have any particular order.&nbsp; Comparison of the average between two cultivars showed that the amount of yield and the number of fruits decreased significantly. In general, the Queen Eliza variety showed more resistance than the Paros variety under stress conditions and showed the highest amount of shoot dry weight, crown dry weight, root volume and leaf surface. It seems that mild irrigation in strawberry cultivation can be considered as an effective solution for less consumption of irrigation water and acceptable maintenance of vegetative and reproductive performance.</span></span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; وت‌‌فرنگی, کم‌‌آبیاری, قند, اسید آلی و عملکرد Strawberry, Deficit irrigation, Sugars, Organic acid, Yield 111 124 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-494-2&slc_lang=fa&sid=1 Ali Solamani علی سلیمانی asoleimani@znu.ac.ir 100319475328460010946 100319475328460010946 Yes گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان Mohammad Sarsaifee محمد سرسیفی newmsarsaifee@gmail.com 100319475328460010947 100319475328460010947 No سنندج مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی Naser Ghaderi مرحوم ناصر قادری n.ghaderi@uok.ac.ir 100319475328460010948 100319475328460010948 No گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان Esmaail Amiri اسماعیل امیری a33@uok.ac.ir 100319475328460010949 100319475328460010949 No گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه زنجان