fa مطالعه اثر تعدیل‌‌کنندگی نانو مس بر ویژگی‌‌های مورفولوژیکی و محتوای عناصر مورینگا (Moringa oleifera L.) تحت تنش شوری تنش های محیطی Environmental stresses پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="tab-stops:14.2pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">از آن‌جا که شوری از تنش‌های مخرب بر رشد مورینگا است، ارائه روش مناسب به‌‌منظور کاهش اثرات مضر آن می‌تواند موثر باشد. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">این پژوهش به</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">‌</span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">منظور بررسی تاثیر نانوذره مس (صفر، پنج، 10 و 20 پی‌پی‌ام) بر خصوصیات مورفولوژیکی و محتوای عناصر گ</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">یاه مورینگا تحت شوری کلرید سدیم (0، 9/3، 8/7 و 7/11 دسی‌زیمنس‌برمتر) به</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی انجام شد. نتایج حاکی از تاثیر معنی‌‌دار سطوح نمک و نانو مس بر صفات مورد بررسی بود. شوری کاهش در وزن خشک شاخساره، محتوای کلروفیل کل (</span></span>a<span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> و </span></span>b<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">)، کلسیم و افزایش در نشت یونی، کربوهیدرات، کلر، سدیم و پتاسیم ایجاد کرد. کمترین قطر شاخساره و تعداد برگ در گیاهانی که شوری 7/11 دسی</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">زیمنس</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">بر</span></span>‌<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">متر را دریافت کرده بودند، مشاهده شد. تحت شوری 7/11 دسی‌زیمنس‌بر‌متر، محلول‌‌پاشی نانومس با افزایش وزن تر شاخساره (22 %)، کربوهیدارت (45 %) و پتاسیم (22 %) و کاهش </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">محتوای کلر، سدیم و کلسیم (به</span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt">‌</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">ترتیب 16، 29 و 42 </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">%</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">) ه</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">مراه بود. </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که محلول‌پاشی نانوذرات مس (تا 20 </span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;">پی‌پی‌ام</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Nazanin&quot;"> نانومس) می‌‌تواند نقش موثری در کاهش اثرات سوء تنش شوری در گیاه مورینگا و افزایش رشد و عملکرد این گیاه داشته باشد. </span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="tab-stops:14.2pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Times New Roman&quot;,serif"><span style="font-size:12.0pt">Since salinity is one of the destructive stresses on moringa growth, applying proper method can be efective to diminish its harmful impacts. This research was done in 2022-2023 in Kushk Hazar in Beyza city of Fars province.This factorial research was done as a completely random design to investigate the impact of copper nanoparticles (0, 5, 10 and 20 ppm) on the morphological and elements content of moringa under sodium chloride salinity (0, 3.9, 7.8 and 11.7 dSm^-1). The results indicated the significant effect of salt and nano copper levels on the assessed traits. Salinity made decreases in shoot dry weight, chlorophyll content (total, a&nbsp; and b), calcium and increases in ion leakage, carbohydrate, chlorine, sodium and potassium. <a name="_Hlk171304901">The lowest shoot diameter and leaf number observed in plants received 11.7 dS m^-1 salinity. </a>Under 7.11 dSm^-1 salinity, nano copper spraying improved shoot fresh weight (22%), carbohydrate (45%) and potassium (22%) and lessened chlorine, sodium and calcium content (16, 29 and 42% respectively). In general, it can be concluded that foliar spraying of copper nanoparticles (up to 20 ppm) can play an effective role in reducing the adverse effects of salinity in moringa plant and increasing plant growth and yield. </span></span></span></span></span></div> &nbsp; نانومس, محلول‌پاشی, عناصر معدنی, شوری, مورینگا Moinga, Nano Cu, Minerals, Sparaying, Salinity 1 16 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-572-3&slc_lang=fa&sid=1 Mahsa Ameri مهسا عامری mahsa_ameri@ymail.com 100319475328460010672 100319475328460010672 No University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Mansoore Shamili منصوره شمیلی shamili@ut.ac.ir 100319475328460010673 100319475328460010673 Yes University of Hormozgan دانشگاه هرمزگان Vahid Roshan Sarvestani وحید روشن سروستانی vahid.rowshan@gmail.com 100319475328460010674 100319475328460010674 No Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، شیراز Mostafa Ghasemi مصطفی قاسمی mostafaghasemi1417@gmail.com 100319475328460010675 100319475328460010675 No Qazvin Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قزوین