fa تنوع ژنتیکی تعدادی از توده‌های بومی گشنیز ایران از نظر برخی ویژگی‌های ریخت‌شناسی، پدیده‌شناسی و فیزیولوژیک پژوهشي Research <p dir="RTL">قبل از انجام هر برنامه به&shy;نژادی، باید از مقدار تنوع ژنتیکی جامعه گیاهی مورد مطالعه اطلاع داشت. به همین منظور جهت بررسی تنوع ژنتیکی موجود در توده‌های بومی گشنیز ایران، آزمایشی بر روی 16 توده بومی در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال زراعی 1393 و در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس اجرا شد. اختلاف معنی‌داری بین توده‌های گشنیز از نظر تمامی ویژگی&shy;های مورد مطالعه وجود داشت. بر اساس نتیجه&shy;های مقایسه میانگین‌ها به ترتیب توده‌ 450 برای عملکرد میوه، توده 160 برای مقدار اسانس و توده 353 برای وزن خشک بوته بیشترین میانگین را داشتند. بر اساس نتیجه&shy;های تجزیه به عامل‌ها، تعداد 5 عامل در نظر گرفته شد که در مجموع 31/77% از واریانس داده‌ها را توجیه کردند. همچنین بر اساس نتیجه&shy;های تجزیه خوشه‌ای، توده‌های گشنیز به چهار گروه تقسیم شدند، به طوری که بر اساس ماتریس فاصله‌ای فرد با فرد، بیشترین فاصله ژنتیکی بین توده‌های 306 و 230 و کمترین فاصله ژنتیکی بین توده‌های 347 و 36 مشاهده شد. در نهایت، برای رسیدن به عملکرد میوه، عملکرد سبزی و زودرسی بالا به ترتیب استفاده از توده‌های 450، 353 و 230 در برنامه‌های به‌نژادی توصیه می‌شود.</p> <p>Information on the genetic diversity in the target population is the basic step of each breeding program. In order to evaluate the genetic diversity of Iranian endemic coriander&nbsp; 16 populations, an experiment was conducted based on randomized complete blocks design with three replications in the research field of faculty of agricultural sciences, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran in 2014. The differences among coriander genotypes were significant for all studied traits. Results of mean comparison showed that the populations NO. 160 and 353 had the highest fruit yield, essential oil content and shoot dry weight, respectively. Five factors were extracted from factor analysis, which accounted for 77.31% total variation of data. Coriander populations were categorized into four groups based on cluster analysis. Based on the proximity matrix, thpopulations NO. 230 and 306 had the maximum genetic distance also, 347 and 36 populations had the minimum genetic distance. Finally, to get more fruit and fresh vegetative yield and early ripening 450, 353, and 230 can be used in breeding programs, respectively</p> تجزیه خوشه‌ای, تنوع ژنتیکی, توده بومی, گشنیز Cluster analysis, Genetic diversity, Endemic population, Coriander. 13 28 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-1-11&slc_lang=fa&sid=1 حمید دهقانی dehghanr@modares.ac.ir 1003194753284600205 1003194753284600205 Yes امین حسن‌زاده 1003194753284600206 1003194753284600206 No مصطفی خدادادی 1003194753284600207 1003194753284600207 No