Iranian Journal of Horticultural Science and Technology

fa بررسی کاربرد سیستم‌های آبیاری نوین و روش کم آبیاری روی کارآیی مصرف آب، صفات زایشی و کیفی میوه پرتقال رقم مارس ارلی Investigating the application of modern irrigation systems and deficit irrigation methods on water use efficiency, reproductive and quality traits of orange fruit of early Mars variety میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوه‌های خشک) Pomology پژوهشي Research در سال&rlm;های اخیر با توجه به کاهش نزولات جوی و کاهش منابع آب استفاده از سیستم&rlm;های آبیاری مناسب بمنظور صرفه&rlm;جویی در مصرف آب مورد توجه قرار گرفته است. در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر کمآبیاری تنظیم شده و روشهای مختلف آبیاری (قطرهای سطحی و زیرسطحی) بر رشد زایشی، کمیت و کیفیت میوه، کارایی مصرف آب مرکبات منطقه جنوب کرمان پرداخته شده است. آزمایش روی پرتقال، رقم مارس ارلی، بر اساس طرح بلوکهای کامل تصادفی در قالب فاکتوریل با دو فاکتور کمآبیاری و روش آبیاری در سه تکرار اجرا گردید. فاکتور کمآبیاری شامل سه سطح ( آبیاری بر اساس 100 درصد نیاز آبی گیاه در تمام مراحل رشد گیاه (I100)، آبیاری بر اساس 80 درصد نیاز آبی گیاه از مرحله شروع رشد میوه تا برداشت میوه (در بقیه مراحل رشد گیاه آبیاری با 100 درصد نیاز آبی انجام شد)(I80) ، آبیاری بر اساس تناوب آبیاری 60-100 درصد نیاز آبی از مرحله شروع رشد میوه تا برداشت میوه (در بقیه مراحل رشد گیاه آبیاری با 100 درصد نیاز آبی I60-100) ) و  سطوح مختلف فاکتور روش آبیاری شامل (آبیاری قطرهای سطحی (DI)، آبیاری قطرهای زیرسطحی (SDI)، آبیاری زیرسطحی عمقی (DSI)) انجام گرفت. جهت بررسی تاثیر این فاکتورها ، خصوصیات زایشی (طول میوه، قطر میوه، وزن میوه، وزن پوست، وزن گوشت، وزن آب میوه)، شاخصهای کیفی میوه (ویتامین ث، مواد جامد محلول، اسیدیته و شاخص رسیدگی)، عملکرد، کارائی مصرف آب اندازهگیری شد. بررسی روش آبیاری بر صفات اندازهگیری شده نشان داد در تمامی صفات آبیاری زیرسطحی نسبت به آبیاری قطرهای سطحی بهتر است. در صفات طول میوه، قطر میوه، وزن میوه و وزن گوشت میوه آبیاری زیرسطحی عمقی بصورت معنیداری بهتر از آبیاری قطرهای زیرسطحی بوده است. مقایسه میانگین اثر ساده کمآبیاری بر صفات اندازهگیری شده نشان داد در صفات طول میوه، قطر میوه، وزن آب میوه و شاخص رسیدگی آبیاری به مقدار 100 درصد نیاز آبی تفاوت معنیداری با هر دو نوع کمآبیاری داشته و میانگینهای بالاتری را دارا میباشد. بررسی اثرات متقابل روش مختلف آبیاری و کم آبیاری نسبت به اثرات ساده این دو فاکتور نشان داد که تاثیر معنی&rlm;داری روی صفات اندازه&rlm;گیری شده، داشته است.   In the current research, the impact of deficit irrigation and different irrigation methods (drip-surface and subsurface) on reproductive growth, fruit quantity, and water use efficiency of citrus fruits in southern Kerman region has been investigated. The experiment on early March oranges was carried out based on a randomized complete block design in a factorial format with two factors of deficit irrigation and irrigation method in three replications. The deficit -irrigation factor includes three levels (irrigation based on 100% of the plant water needs in all stages of plant growth (I100), irrigation based on 80% of the plant water needs from the beginning of fruit growth to fruit harvest (in the rest of the plant growth stages, irrigation with 100 The percentage of water requirement was done (I80), irrigation based on the irrigation frequency of 60-100% of the water requirement from the beginning of the fruit growth to the fruit harvest (in the rest of the plant growth stages, irrigation with 100% of the water requirement is I60-100) and different levels of irrigation method factors including (surface drip irrigation (DI), subsurface drip irrigation (SDI), deep subsurface irrigation (DSI)) were performed. In order to investigate the effect of these factors, reproductive characteristics (fruit length, fruit diameter, fruit weight, peel weight, pulp weight, fruit juice weight), fruit quality indicators (vitamin C, soluble solids, acidity and ripeness index), yield and water use efficiency was measured. The investigation of the irrigation method on the measured characteristics showed that subsurface irrigation is better than surface drip irrigation in all characteristics. In traits of fruit length, fruit diameter, fruit weight and fruit pulp weight, deep subsurface irrigation was significantly better than subsurface drip irrigation. The comparison of the simple effect of deficit irrigation showed that there was a significant difference in the characteristics of fruit length, fruit diameter, fruit juice weight and maturity index, irrigation with 100% of water requirement with both types of deficit irrigation. Examining the deficit irrigation × methods of irrigation interaction effects compared to the simple effects of these two factors showed that had a significant effect on the measured traits. The highest positive correlation coefficients between reproductive traits and total yield were shown by fruit juice weight and fruit diameter traits.   سیستم آبیاری, عملکرد, مصرف آب Irrigation system, Yield, Water use 231 248 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-531-6&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Moghbeli اسماعیل مقبلی E.moghbeli@areeo.ac.ir 100319475328460011015 100319475328460011015 No soheila mohammadrezakhani سهیلا محمدرضاخانی smohammadrezakhani@yahoo.com 100319475328460011016 100319475328460011016 Yes Rouhallah Fatahi روح اله فتاحی fattahi@sku.ac.ir 100319475328460011017 100319475328460011017 No Shahrekord دانشگاه شهر کرد