fa اثر نوع ماده آلی و روش‌‌های کشت بر محتوای گلیسیریزیک اسید و ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک گیاه دارویی شیرین‌بیان گیاهان دارویی Medicinal plants كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:8.65pt 35.65pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">این پژوهش به‌منظور بررسی تأثیر روش‌‌های کاشت و نوع ماده آلی</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> (ورمی‌کمپوست، تفاله شیرین‌بیان و کود دامی) بر محتوای گلیسیریزیک اسید و ویژگی‌های مورفوفیزیولوژیک گیاه دارویی شیرین‌بیان (</span></span><i>Glycyrrhiza glabra</i> L.<span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">انجام شد</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">. تیمارها شامل ورمی‌کمپوست، تفاله شیرین‌بیان و کود دامی هر کدام در 4 سطح 0 (شاهد)، 10، 20 و 40 تن در هکتار و نیز دو روش کشت نشایی و کشت مستقیم بذر بودند. نتایج نشان داد که اثر متقابل روش کشت و نوع ماده آلی بر صفات مورفوفیزیولوژیک شیرین‌‌بیان معنی‌‌دار است. بر اساس نتایج بدست آمده، وزن ‌تر و خشک شاخساره و ریشه در تیمار کشت نشایی و تیمار ورمی‌کمپوست و کوددامی در سطح 40 تن در هکتار بیشتر از سایر سطوح بود. مقدار نشاسته در روش کشت نشایی و کود ورمی‌کمپوست در سطح 40 تن در هکتار بیشترین مقدار بوده و با 20 تن در هکتار کود ورمی‌کمپوست تفاوت معنی‌داری نداشت. میزان سدیم ریشه در روش کشت نشایی و کاربرد کودهای ورمی کمپوست و کود دامی نسبت به کاربرد تفاله شیرین‌بیان به‌طور معنی‌داری بالاتر بود. بیشترین مقدار پتاسیم ریشه در کاربرد تفاله شیرین‌بیان و کود دامی در سطح 40 تن در هکتار بود. بیشترین درصد اسید گلیسیریزیک در کاربرد 20 تن در هکتار تفاله شیرین‌‌بیان (8/2</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">%) و بیشترین عملکرد اسید گلیسیریزیک در واحد سطح (69/526 کیلوگرم در هکتار) در تیمار کشت نشایی و کاربرد 40 تن در هکتار کود دامی مشاهده شد.</span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">به‌طور کلی با توجه به این که در برخی گیاهان دارویی از جمله شیرین‌بیان عملکرد ریشه و میزان ماده مؤثره اهمیت دارد کاربرد سطوح 20 تا 40 تن در هکتار کود دامی یا 20 تن در هکتار تفاله شیرین&rlm;بیان در روش کشت نشایی موجب عملکرد بیشتری خواهد شد.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:12.0pt"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:35.65pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#222222">This study aimed to investigate the effect of cultivation methods and different organic matters (vermicompost, Licorice root waste and manure) on glycyrrhizic acide contant and morphophysiological characteristics of Licorice (<i>Glycyrrhiza glabra </i>L.). Treatments comprised of two cultivation methods (transplanting and direct seeding) in combination with three types of organic matter (vermicompost, Licorice root waste and manure) at four levels of 0, 10, 20 and 40 tons per hectare. Results showed that the highest root fresh and dry weight was achived in transplanting method in 40 tons per ha of each manure. The highest starch content was attained from transplanting method in addition vermicompost at 20 and 40 tons per ha with no significant differences. </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124">The amount of root sodium in</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124"> transplanting</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124"> cultivation method and application of vermicompost and manure was significantly higher than the application of Licorice waste root together with seedling cultivation method.</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124">The highest amount of root potassium was obtained in the application of 40 ton per ha of Licorice waste root and manure.</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#222222">The maximum glycyrrhizic acid percent was recived in the application of 20 ton per ha </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124">of licorice waste root</span></span> <span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#202124">and </span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#222222">the highest glycyrrhizic acid yield per ha was obtained from transplanting method plus application of manure at 20 and 40 tons per ha and Licorice root waste at 20 ton per hectare with no significant differences. In general, transplanting method </span></span>as well as<span style="font-size:11.0pt"><span style="color:#222222"> application of 20 to 40 tons per hectare manure or 20 tons per hectar of Licorice root waste is recommended.</span></span></span></span></span></span></span></div> اسید گلیسیریزیک, تفاله شیرین‌‌بیان, ریشه شیرین‌بیان, عملکرد, کشت مستقیم, کشت نشایی, کودها گاوی, ورمی‌‌کمپوست Glycyrrhizic acid, Licorice root, Licorice waste root, Manure, Seedling, Transplanting, Vermicompost, Yield 227 244 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-192-1&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil Reshadi Moaddab اسماعیل رشادی مودب ereshady@gmail.com 10031947532846009706 10031947532846009706 No Shiraz University دانشگاه شیراز Mohammad Jamal Saharkhiz محمد جمال سحرخیز saharkhiz@shirazu.ac.ir 10031947532846009707 10031947532846009707 No Shiraz University دانشگاه شیراز Akbar Karami اکبر کرمی akarami2004@gmail.com 10031947532846009708 10031947532846009708 Yes Shiraz University دانشگاه شیراز