fa اثر دانه‌های گرده مختلف بر برخی ترکیب‌های زیست‌شیمیایی و ترکیب عنصرهای غذایی مغز ارقام فندق به‌نژادی گیاهان باغبانی Horticultural plant breeding پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:14.2pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">اثر زنیا نقش مهمی در افزایش عملکرد و بهبود</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">صفات کمی و کیفی خشک‌میوه</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">ها داشته و در به‌‌نژادی کاربرد وسیع دارد. این مطالعه به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با دو عامل منبع دانه</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> گرده و رقم هر کدام در 4 سطح با 3 تکرار اجرا شد. در این مطالعه ارقام روند، اترک، گنجه و نمسا به‌عنوان رقم مادری و نژادگان گرداشکورات، ریاسنت، داویانا، نگرت به‌عنوان ارقام</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرده‌‌دهنده انتخاب شدند. خودگرده</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">‌‌افشانی ارقام مادری نیز به‌عنوان کنترل استفاده شد. </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">هدف از انجام این پژوهش، بررسی</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">اثر منابع</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">دانه</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">های‌‌گرده مختلف بر میزان تشکیل میوه و مقادیر برخی ترکیب‌های شیمیایی و زیست‌شیمیایی مغز فندق بود. نتایج نشان داد برهمکنش دانه</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرده و نوع رقم بر درصد تشکیل میوه و ترکیب‌های مغز فندق ‌‌معنی‌دار بود. به‌طوری که بالاترین درصد تشکیل میوه در تلاقی داویانا با گنجه ( 67/83 %)، درصد روغن در تلاقی داویانا با گنجه (93/65 %)، پروتئین در تلاقی روند با داویانا (75/17%) ، پتاسیم در تلاقی ریاسنت با روند (82/416 میلی</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرم بر 100 گرم</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)، کلسیم در تلاقی روند با ریاسنت (53/386 میلی</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرم بر 100 گرم) و فسفر در تلاقی داویانا با روند (87/370 میلی</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرم بر 100 گرم</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)، فنول در تلاقی بین ریاسنت با اترک (45/3 میلی</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">‌‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">گرم بر 100 گرم)، اسید چرب غیراشباع کل در تلاقی داویانا با اترک (52/91 %) و اسید چرب اشباع کل در تلاقی گرداشکورات با اترک (34/12 %)</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> مشاهده شد.</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتایج نشان دادکه دانه گرده داویانا و ریاسنت برای گرده‌افشانی ارقام مورد مطالعه مناسب بودند و می‌توان از آنها به‌عنوان گرده‌‌دهنده مناسب استفاده کرد.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:14.2pt"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Xenia plays an important role in increasing yield and improving the quantitative and qualitative traits of nut fruits and is widely used in breeding programs. This study was conducted as factorial based on completely randomized block design. The first factor is pollen in four level, and the second factor is cultivar in four level with three replications. In this study, Ronde, Atrak, Ganjeh and Nemsa cultivars were used as the maternal and the Gerde- Eshkvarat, Ryasnet, Daviana and Negrate cultivars were used as pollinizers; Self-pollination of main cultivars was also used as a control. The aim of this study was to investigate the effect of different pollen grain sources on some chemical and biochemical compounds of hazelnut kernel. </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">The results showed that the interaction of pollen grains and cultivar on hazelnut kernel compounds was significant. The highest percentage of oil in Daviana &times; Ganjeh (65.93%), protein in Ronde &times; Daviana (17.75%), potassium in Ryasnet &times; Ronde (366.68 mg.100g^-1), calcium in the Ryasnet &times; Ronde (336.53 mg.100gr^-1) and phosphorus in Daviana</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&times; </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Ronde (370.87 mg.100g^-1), phenol in Riacent</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&times; </span></span>&nbsp;<span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Atrak (3.45 mg .g^-1), </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">total unsaturated fatty acid in Atrak </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&times;</span></span> <span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Daviana (91.56%), total saturated fatty acid in Gerde- Eshkavarat</span></span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">&times; </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Atrak (12.34%) were observed. The results showed that Daviana and Ryasnet pollen grains were suitable for pollination of the studied cultivars and they could be used as suitable pollinizer.</span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> زنیا, عملکرد,گرده دهنده, صفات کیفی Pollinizer, Qualitative Traits, Xenia, Yield 649 660 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-761-1&slc_lang=fa&sid=1 Davood Javadi Mojadad داود جوادی مجدد javadi.davood@znu.ac.ir 10031947532846009176 10031947532846009176 Yes Zanjan university دانشگاه زنجان Vali Rabiei ولی ربیعی rabiei@znu.ac.ir 10031947532846009177 10031947532846009177 No Zanjan university دانشگاه زنجان Farhang Razavi فرهنگ رضوی razavi.farhang@znu.ac.ir 10031947532846009178 10031947532846009178 No Zanjan university دانشگاه زنجان Ebrahim Abedi Gheshlaghi ابراهیم عابدی قشلاقی eabedig@yahoo.com 10031947532846009179 10031947532846009179 No AREEO, Rasht, Iran سازمان تحقیقات،آموزش و ترویج کشاورزی