fa تغییرهای ظرفیت فتوسنتزی گیاهچههای برخی جمعیت‌های گوجه‌‌فرنگی در تنش خشکی سبزیکاری Vegetable crops پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به‌‌منظور ارزیابی اثر تنش خشکی بر ظرفیت فتوسنتزی 17 جمعیت و دو دورگه تجاری گوجه‌فرنگی، آبیاری گیاهان در مرحله 4 تا 5 برگی و در محیط کشت کوکوپیت:خاک:پرلایت (1:2:1) قطع و روند تغییرهای ظرفیت فتوسنتزی طی هفت روز پس از قطع آبیاری (تا زمان خشک شدن گیاهان) توسط </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آنالیز لحظه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">‌‌</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ای القای فلئورسانس کلروفیل (تست</span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">OJIP</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) سنجیده شد. نتیجه‌ها نشان داد که </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقادیر شاخص‌‌های</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بیشینه فلئورسانس متغیر نسبی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F_M/F₀</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، انتقال الکترون به ازای هر مرکز واکنش (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ET0/RC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">بیشینه کارایی کوانتومی </span></span><span style="font-family:B Nazanin;">سیستم نوری دو</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F_V/F_M</span></span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">یا</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:Symbol;"><span style="font-size:10.0pt;">F</span></span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">P₀</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شاخص عملکرد بر اساس جذب (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">PI_abs</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) در گیاهان زیر تنش خشکی کاهش و شاخص‌‌های میزان جذب نور به ازای هر مرکز واکنش (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">ABS/RC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">میزان گرفتن الکترون (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TR₀/RC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) و انرژی اتلاف شده به ازای هر مرکز واکنش (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">DI₀/RC</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) در آن‌‌ها افزایش یافتند. مقادیر کاهش و افزایش در جمعیت‌‌ها و دورگه‌های‌‌های مختلف، متفاوت بود که نشان‌دهنده تفاوت در سطوح تحمل به خشکی در گیاهان مختلف مورد بررسی است. نتیجه‌ها هم‌چنین نشان داد که گیاهان متحمل‌‌تر تفاوت کمتری در مقادیر شاخص‌‌ها با گیاهان شاهد خود داشتند. نتیجه‌های این مطالعه کمک می‌‌کند تا ارتباط بین پاسخ پارامتر‌‌های مرتبط با سلامت دستگاه فتوسنتزی به خشکی را یافته و مبانی نظری برای بهبود تحمل گوجه فرنگی به شرایط آب و هوایی خشک ارائه داده شود.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">In this study, in order to evaluate the effects of drought stress on photosynthetic capacity of 17 different landraces and two commercial tomato hybrids, plant irrigation was stopped at the seedling stage and the changes in photosynthetic capacity during seven days of water withholding was measured by OJIP test. The results showed that the relative maximal variable fluorescence (F_M/F₀), electron transport flux per reaction center (ET₀/RC), maximum quantum efficiency of PSII (F_V/F_Mor FP₀<strong>) </strong>and performance index on the absorption basis (PI_abs) were decreased in drought-induced plants. In these plants, specific energy fluxes per reaction center for energy absorption (ABS/RC), trapped energy flux per reaction center (TR₀/RC) and dissipated energy flux per reaction center (DI₀/RC) were increased. The values of decrease and increase in plants were different, indicating the difference in drought tolerance levels in plants. The results also showed that the more drought-tolerant plants had less difference in the values of the parameters compared to their control. The results of this study help us to find the differences between the responses of the parameters related to the health of the plants photosynthetic capacity and provide theoretical foundations for improving tomato tolerance to dry climatic conditions.</div> سرعت فتوسنتز, فتوشیمیایی, فلئورسانس کلروفیل, کارایی سیستم نوری دو Chlorophyll fluorescence, Photosynthesis rate, Photosystem II efficacy, Quantum 75 88 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-673-2&slc_lang=fa&sid=1 Naeimeh Sousaraei نعیمه سوسرایی nsousaraei@gmail.com 10031947532846007447 10031947532846007447 No Gorgan university of agricultural science and natural resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ایران Kambiz Mashayekhi کامبیز مشایخی Kkmabizmashayekhi@gmail.com 10031947532846007448 10031947532846007448 Yes Gorgan university of agricultural science and natural resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ایران Sasan Aliniaeifard ساسان علی نیائی فرد aliniaeifard@ut.ac.ir 10031947532846007449 10031947532846007449 No Abureihan Campus, University of Tehran پردیس ابوریحان Seyyed Javad Mousavizadeh سید جواد موسوی زاده sj.mousavizadeh@gmail.com 10031947532846007450 10031947532846007450 No Gorgan university of agricultural science and natural resource دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ایران Vahid Akbarpour وحید اکبرپور v_akbarpour60@yahoo.com 10031947532846007451 10031947532846007451 No Department of Horticultural Sciences, Sari Agricultural Sciences and Natural Resources University دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری