fa بررسی تغییرهای فیزیکی و فیتوشیمیایی بخش‌‌های مختلف میوه نارنج در مراحل مختلف بلوغ گیاهان دارویی Medicinal plants پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به‌منظور بررسی تأثیر مرحله رسیدن میوه بر ویژگی‌‌های فیزیکی و فیتوشیمیایی میوه نارنج، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با دو فاکتور و چهار تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل مراحل بلوغ میوه در چهار مرحله (سبز نارس، نیمه&shy;رسیده، رسیده و بسیار رسیده) بود. فاکتور دوم، بخش‌‌های مختلف میوه نارنج شامل پوست بیرونی (فلاودو)، سپیدبر (آلبیدو)، آب میوه، تفاله و بذر بود. نتیجه‌ها نشان‌‌دهنده تأثیر معنی‌‌دار مرحله بلوغ میوه بر بسیاری از ویژگی‌های اندازه‌‌گیری شده (درصد و عملکرد اسانس، تغییرهای وزن تر و خشک بخش‌‌های میوه، میزان فلاون و فلاونول، فلاونوئید کل، ترکیب‌های فنولی و درصد فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی) بود. تغییرهای میزان اسانس در پوست نارنج در محدوده 13/3 % (حجمی-وزنی) تا 30/10 % متغیر بود (کمترین و بیشترین میزان به‌ترتیب در مرحله بسیار رسیده و مرحله سبز نارس) و </span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در طی بلوغ کاهش محسوسی در میزان آن مشاهده شد. <span style="color:black;">بالاترین فعالیت آنتی‌‌اکسیدانی (79/75 درصد) مربوط به بافت سپیدبر میوه در مرحله نیمه&shy; رسیده بود. هم‌چنین </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با پیشرفت بلوغ، میزان ترکیب‌های فنولی میوه نارنج کاهش یافت (از 38/12 به 39/6 </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">میلی‌‌گرم گالیک اسید بر گرم ماده خشک</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">). به‌طور کلی، بافت فلاودو در مرحله سبز نارس از نظر بیشتر ویژگی‌ها، دارای بالاترین میزان ترکیب‌های زیست فعال بود.</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">In order to evaluate the effects of fruit maturation stages on physical and phytochemical characteristics in sour orange, a factorial experiment was performed based on complete randomized block design (RCBD) with two factors and four replications. Four maturation stages of the fruit including green immature, half-ripened, ripened and over ripened stages constituted the first factor and different parts of the sour orange fruit containing flavedo, albedo, fruit juice, dross and seed built up the second factor. The results demonstrated a significant effect of maturation stage on most of the measured traits (essential oil percentage and yield, fresh and dry weight of fruit parts, flavon and flavenol content, total flavonoid, phenolic compounds and antioxidant activity). Essential oil content in sour orange peel varied between minimum 3.13 % (v/w) to maximum 10.30 % at over ripened stage and green immature stage, respectively. This factor significantly decreased during fruit maturation. The maximum antioxidant activity (75.79%) related to albedo tissue at half-ripened stage. Phenolic compounds decreased during fruit maturation (from 12.38 to 6.39 mg gallic acid/g dry matter). Generally, flavedo tissue at the green immature stage contained the maximum bioactive compounds rate concerning most of the traits.</div> اسانس, بلوغ, ترکیب‌های فنولی, تغییرهای وزن, فلاونوئیدها, نارنج Essential oil, Maturation, Phenolic compounds, Weight variations, Flavonoids, Sour orange 343 356 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-259-1&slc_lang=fa&sid=1 Askar Ghani عسکر غنی askar.ghani11@yahoo.com 10031947532846006546 10031947532846006546 Yes Jahrom University دانشگاه جهرم Salma Jamalian سلما جمالیان salmajamalian@gmail.com 10031947532846006547 10031947532846006547 No Jahrom University دانشگاه جهرم Saeideh Mohtashami سعیده محتشمی mohtashamis@yahoo.com 10031947532846006548 10031947532846006548 No Jahrom University دانشگاه جهرم