fa بررسی کارایی قارچ‌های مایکوریز آربوسکولار بر بهبود شاخص‌های فیزیولوژیکی پایه ریزافزایی‌شده گلابی (پیرودوارف) زیر تنش خشکی تنش های محیطی Environmental stresses پژوهشي Research <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ریزافزایی یکی از روش‌های افزایش سریع گیاهان در محیط غذایی است، اما بقا و رشد ضعیف این</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاهان پس از انتقال، استفاد</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:Sakkal Majalla;"><span style="font-size:12.0pt;">ەه</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> گسترده از این روش را محدود می‌کند. میزان موفقیت این روش می‌تواند</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">با استفاده از عامل‌های زیستی مانند همزیستی با قارچ‌های میکوریز آربوسکولار افزایش یابد.</span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌‌منظور بررسی تاثیر قارچ‌های میکوریز آربوسکولار بر بهبود شاخص‌های فیزیولوژیکی و تنظیم‌کننده‌های اسمزی نهال‌های حاصل از ریز‌ازدیادی گلابی پایه پیرودوارف زیر تنش خشکی،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> آزمایشی به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی با دو فاکتور شامل دو سطح میکوریزا (با و بدون میکوریزا ) و</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> سه سطح تنش خشکی (دور آبیاری سه، پنج و هفت روز یک بار) در سه تکرار در شرایط گلخانه‌ای اجرا شد.</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> دو ماه پس از اعمال تنش خشکی، نتیجه‌های </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که همزیستی میکوریزی به‌طور معنی‌داری بر شاخص‌های فیزیولوژیکی و تنطیم‌کننده‌های اسمزی مورد ارزیابی در تمامی سطوح تنش خشکی اثرگذار بود. میزان کلونیزاسیون پس از پایان آزمایش در تیمار‌های میکوریزی در سطوح کم، متوسط و شدید تنش خشکی به‌ترتیب <span style="color:black;">84، 66/81 و 72</span> درصد تعیین شد.</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌طور کلی،</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کاربرد میکوریز باعث افزایش معنی‌دار شاخص‌های فیزیولوژیکی مانند </span></span></span><em><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">F_v/F_m</span></span></em><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، شاخص کارایی فتوسنتز، شاخص سبزینگی </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">(SPAD)</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، محتوای کلروفیل </span></span></span><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، کلروفیل کل و کاروتنوئید و همچنین کاهش محتوای پرولین و قند‌های محلول شد. در مجموع، نتایج این آزمایش نشان داد که نهال‌های کشت بافتی تیمار شده با قارچ‌های میکوریز آربوسکولار سازگاری بیشتری با شرایط برون‌شیشه‌ای داشته و باعث ایجاد تحمل در برابر تنش خشکی می‌شوند. &nbsp;</span></span></span> Micropropagation is a method for mass and rapid proliferation of plants on tissue culture media. Low survival and poor growth of micropropagated seedling after transplanting is one of the main disadvantages of this technique in many plants. The success of this method can be increased by using biological agents such as arbuscular mycorrhizal fungi. The experiment was conducted to evaluate the efficiency of arbuscular mycorrhizal fungi to improve physiological indices and osmotic regulators content of micropropagated pear rootstock (Pyrodwarf) under drought stress. Factorial experiment was performed in a completely randomized design with two factors (two mycorrhizal and three drought stress level). Experiment was conducted in three replications under greenhouse conditions. Drought stress continued for two months. Results of analysis of variance showed that mycorrhizal symbiosis significantly increased physiological parameters and decreased osmotic regulators at all levels of drought stress. Mycorrhizal colonization percentage determined as 84, 81.66 and 72<span dir="RTL">%</span>, in low, medium and severe drought stresses levels, respectively. Mycorrhizal application significantly increased physiological indices such as <em>Fv/Fm</em>, photosynthetic efficiency index, SPAD index, and the content of chlorophyll b, cartenoid and total chlorophyll in mycorrhizal treatments compared to control (no mycorrhizal plants) and decreased proline and soluble sugars content. Overall, the results of this experiment showed that rootstocks obtained from tissue culture treated with arbuscular mycorrhizal fungi were more adapted to natural conditions and drought stress. تنش غیر‌زیستی, درون‌شیشه‌ای, سازگاری, همزیستی میکوریزی Abiotic stress, Adaptation, In-vitro, Mycorrhizal symbiosis 519 534 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-687-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Sedaghati ابراهیم صداقتی sedaghati@vru.ac.ir 10031947532846008030 10031947532846008030 Yes Vali-e-Asr university of Rafsanjan دانشگاه ولی عصر رفسنجان خاطره شیرین زاده shirinzadeha.155@gmail.com 10031947532846008031 10031947532846008031 No دانشگاه ولی عصر رفسنجان علی اکبر محمدی میریک aa.mohammadi@vru.ac.ir 10031947532846008032 10031947532846008032 No دانشگاه ولی عصر رفسنجان حمیدرضا کریمی h.karimi214@vru.ac.ir 10031947532846008033 10031947532846008033 No دانشگاه ولی عصر رفسنجان ماریه نادی marieh_nadi@yahoo.com 10031947532846008034 10031947532846008034 No سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی