fa ارزیابی الگوی بیان ژن نیترات ردوکتاز و ویژگی‌های کیفی و فیزیولوژیک در شرایط تنش اکسیداتیو در اسفناج سبزیکاری Vegetable crops پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اسفناج از جمله سبزی‌های مهم با خواص تغذیه&lrm;ای بالا بوده و تولید آن در مناطق شمالی کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. تنش‌های مختلف محیطی با رشدی فزاینده‌ تهدیدی جدی بر جنبه‌های کیفی تولید این محصول محسوب می‌شوند. این تنش‌ها بیشتر با افزایش مقدار رادیکال‌های فعال اکسیژن موجب خسارت‌هایی جدی و حتی جبران‌ناپذیری می‌گردند. در این پژوهش با اعمال تنش اکسیداتیو مصنوعی توسط محلول‌پاشی نیترات نقره (غلظت‌های صفر، 1 و 2 میلی‌مولار) و اعمال پیش تیمار اسکوربیک‌اسید (صفر و 20 میلی‌مولار) بر اسفناج </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Spinacea oleracea</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;"> L. (New Persian cultivar)</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، ویژگی‌های رشدی مورد ارزیابی قرار گرفت. این ویژگی&lrm;ها شامل پدیدگان ظاهری، سطح برگ، مقدار ماده خشک، سرعت رشد و ویژگی‌های کیفی شامل مقدار پروتئین، کلروفیل (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">a</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">b</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، سطح تنش اکسیداتیو یاخته‌ای (سنجش </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">TBARM</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">LOX</span></span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) بود. صفات مورد نظر پس از اعمال تیمار در زمان‌های 12، 24 و 48 ساعت پس از محلول‌پاشی تیمارها ارزیابی گردید. این مطالعه در شرایط گلخانه در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار اجرا شد. اعمال تیمارهای آزمایشی به صورت محلول‌پاشی و در محدوده آغازین بیشینه رشد رویشی صورت پذیرفت. نتیجه‌ها نشان داد محلول‌پاشی اسکوربیک‌اسید هیچ‌گونه اثر منفی بر ویژگی‌های مورد بررسی نداشت در حالی‌که محلول‌پاشی نیترات نقره منجر به کاهش چشمگیر در بیشتر ویژگی‌های مطلوب و هم‌چنین افزایش مقدار سطح اکسیداسیون یاخته‌ای و فعالیت آنزیم لیپوکسیژناز گردید. نتیجه‌ بررسی مقدار بیان نسبی ژن نیترات ردوکتاز نشان داد که کاربرد اسکوربیک‌اسید باعث افزایش مقدار بیان ژن نیترات ردوکتاز نسبت به شاهد گردید و از سویی کاربرد نیترات نقره مقدار بیان ژن نیترات ردوکتاز را کاهش داد. کاربرد محلول‌پاشی اسکوربیک‌اسید 2 ساعت قبل از تیمار نیترات نقره منجر به بهبود نسبی ویژگی‌های مورد مطالعه گردید.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Spinach is one the most important vegetables with high qualities that is widely cultivated in northern region of Iran. Environmental stresses are excessively grown up and they are serious threat in quality of cultivated spinach. These stressed generally cause dreadful damages in plant cells via increasing reactive oxygen species (ROS). In this study oxidative stress has been applied by using AgNO₃(0, 1, 2 mM) spray, also peri-treatment of ascorbic acid (0, 20 mM) was used followed by AgNO₃treatment. The measured traits included phenotypic performance, leaf area, dry mass, growth index, leaf protein, chlorophyll and oxidative cellular levels (LOX and TBARM assay) during sampling period (12, 24, 48 h) after sprayed treatments. The New Persian cultivar was used in greenhouse condition with 6 treatments in RBCD design format with 4 replications. Treatments have sprayed at maximum of vegetative growth (maximum leaf area). The results showed sprayed of ascorbic acid had no detrimental effect on studied traits. Whereas, sprayed of AgNO₃caused some decline in the amount of most traits as well as some increase in the content of TBARM and LOX. Nitrate reductase gene expression relatively increased by ascorbic acid compared with control (water spray). Whereas, applying AgNO₃significantly decline nitrate reductase gene expression. However, applying pretreatment of ascorbic acid followed by AgNO₃after 2 h retrieved mostly all studied traits.</div> اسفناج, مقدار پروتئین, ویژگی‌های رشدی, مقدار کلروفیل, اکسیداسیون یاخته‌ای Chlorophyll content, Growth parameters, Protein content, Cellular oxidation, Spinach. 101 112 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-61-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Navabpour سعید نواب پور s.navabpour@yahoo.com 10031947532846005870 10031947532846005870 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان-دانشکده تولیدات گیاهی Gozal Kazemi گزل کاظمی gozalkazemi@yahoo.com 10031947532846005871 10031947532846005871 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان-دانشکده تولیدات گیاهی Abolfazl Mazandarnai ابوالفضل مازندرانی mazandarani.a@gmail.com 10031947532846005872 10031947532846005872 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان-دانشکده تولیدات گیاهی