fa ریزافزایی گیاه آب‌‌بشقابی با کشت نوک روندک گیاهان دارویی Medicinal plants پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاه آب‌‌بشقابی (</span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Centella asiatica </span></span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">L</span></span></span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">.</span></span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) از دسته گیاهان با ارزش دارویی است که گوناگونی زیستی آن به‌دلیل کاهش آب‌‌های سطحی و محدودیت منطقه‌های پراکنش با خطر نابودی در دنیا رو به رو می‌‌‌‌‌باشد. هدف از انجام این پژوهش معرفی یک پروتکل کشت درون‌‌‌شیشه‌‌ای برای افزایش سریع گیاه آب‌‌بشقابی بود. در این پژوهش اثر غلظت‌‌های مختلف بنزیل آدنین (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">BA</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) شامل صفر، 1، 2، 3، 4 و 5 میلی‌‌گرم در لیتر و نفتالن استیک اسید </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NAA</span></span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) شامل صفر، 25/0، 5/0 و 1 میلی‌‌گرم در لیتر بر پینه‌‌زایی ریزنمونه‌‌های نوک روندک این گیاه بررسی شد. بهترین پینه‌‌زایی با بیشینه درصد انگیزش (33/83%)، وزن تر (26/4 گرم) و نرخ رشد روزانه پینه (13/0 گرم در روز) با کاربرد 4 میلی‌‌گرم در لیتر </span></span></span>&nbsp;<span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">BA</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و 1 میلی‌‌گرم در لیتر </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NAA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مشاهده شد. برای شاخساره‌‌زایی، غلظت‌‌های مختلف </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">BA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(صفر، 1، 2، 3، 4 و 5 میلی‌‌گرم در لیتر) و </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NAA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">(1/0 میلی‌‌گرم درلیتر) به کار برده شد. بیشترین درصد‌‌ شاخساره‌‌زایی (99/74%)، شمار شاخساره در هر پینه (66/7)، شمار دمبرگ در هر شاخساره (86/6) و طول شاخساره (56/1 سانتی‌‌متر) در تیمار 3 میلی‌‌گرم در لیتر </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">BA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به همراه 1/0 میلی‌‌گرم در لیتر </span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">NAA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مشاهده شد. برای ریشه‌‌زایی، شاخساره‌‌ها در محیط کشت دارای ایندول‌‌بوتیریک اسید (</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">IBA</span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) با غلظت‌‌های صفر، 5/0، 1، 5/1، 2 و 5/2 میلی‌‌گرم در لیتر کشت شدند. بیشترین درصد‌‌ ریشه‌‌زایی (66/84%)، بیشترین شمار ریشه در هر گیاهچه (15)، بلندترین طول ریشه (33/8 سانتی‌‌متر) و هم‌چنین بالاترین درصد زنده‌‌مانی (99/74%) در تیمار 1 میلی‌‌گرم در لیتر </span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">‌‌</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-family:Times New Roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">IBA</span></span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به دست آمد.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Gotu kola (<em>Centella asiatica</em> L.) is one of the most valuable medicinal plants. Due to the reduction of surface water and the limitation of dispersion, the natural populations of this plant species are in extinction risk. The purpose of this experiment was to introduce a tissue culture protocol for rapid micropropagation of the Gotu kola plant. For callus induction, explants were established on Murashige and Skoog (MS) medium supplemented with different concentration of 6-benzylamino purine (BA) at six levels (0, 1, 2, 3, 4, and 5 mgL^-1) and &alpha;-naphthaleneacetic acid (NAA) at four levels (0, 0.25, 0.5, and 1 mgL^-1). The best callogenesis was obtained with maximum callus induction (83.33%), fresh weight (4.26 g), and daily growth rate (0.14 g/day) by combined application of 4 mg L^-1 BA and 1 mg L^-1 NAA. Different concentrations of BA (0, 1, 2, 3, 4 and 5 mgL^-1) and NAA (0.1 mg L^-1) were used for shoot regeneration. Combination of BA (4.0 mgL^-1) with NAA (1.0 mgL^-1) showed the highest shoot proliferation (74.99%), maximum number of shoots (7.66), petiole (6.66) and the longest shoots (1.56 cm). The effects of, IBA (0, 0.5, 1, 1.5, 2, 2.5 mgL^-1) were examined on adventitious root formation. MS medium supplemented with IBA (1 mgL^-1) showed the best percentage of rooting (84.66%), maximum number of roots Per plantlet (65), and the longest roots (3.33 cm) along with the highest percentage of survival (74.99%).</div> اکسین, پینه‌‌زایی, سایتوکاینین, کشت بافت گیاهی, گیاهان دارویی Auxin, Cytokinin, Callus induction, Tissue culture, Medicinal plant 309 318 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-648-1&slc_lang=fa&sid=1 mohammadvali habibi silabi محمدولی حبیبی سیلابی mohammadhabibi23vh@gmail.com 10031947532846006484 10031947532846006484 Yes University of Guilan, دانشگاه گیلان Yousef hamidoghli یوسف حمیداوغلی hamidoghli@guilan.ac.ir 10031947532846006485 10031947532846006485 No University of Guilan, دانشگاه گیلان Amir Sahraroo امیر صحرارو asahraroo@gmail.com 10031947532846006486 10031947532846006486 No University of Guilan, دانشگاه گیلان