fa اثر پیشتیمار شیمیایی بر تنژگی بذر و قدرت رشد دانهال گوجه‌فرنگی در تنش شوری تنش های محیطی Environmental stresses پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شوری ازجمله عامل‌های محدود کننده کشاورزی در بسیاری از مناطق دنیا است. در این پژوهش</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌منظور پیش تیمار بذر گوجه</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">فرنگی از ماده‌های شیمیایی&nbsp; ارزان و مناسب شامل کلراید کلسیم، کلراید سدیم، نیترات پتاسیم، کیتوزان و منادیون سدیم بی سولفات (</span></span><span dir="LTR">MSB</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">)، استفاده شد. </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">سپس، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">تیمار شوری شامل سه سطح شوری 2/2، 4 و 8 دسی زیمنس</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;بر متر</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">اعمال شد. آزمایش در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی با هدف بررسی پیش‌‌تیمارهای شیمیایی بر کاهش اثر شوری بر بنیه بذر و استقرار گیاهچه‌‌ها استفاده شد. نتیجه‌ها نشان </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">داد</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> که در </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شرایط</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> تنش شوری،</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">به‌ترتیب پیش تیمارهای 50 میلی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:Arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مولار کلراید کلسیم، </span></span><span dir="LTR">MSB</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> 30 میلی&ensp;مولار، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کیتوزان </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">6/0 درصد وزنی حجمی، </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کیتوزان</span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> 4/0 درصد وزنی حجمی به‌ترتیب منجر به افزایش 51/37 درصد، 74/36 درصد، 68/35 درصد و </span></span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">27 درصد</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مجموع وزن ‌‌تر و خشک ساقه و ریشه شدند. از سوی دیگر افزایش سطح‌های شوری اثرهای منفی معنی‌‌داری بر وزن تر و خشک ساقه و ریشه و شاخص‌‌های تنژگی شامل سرعت تنژگی، نرخ شاخص تنژگی، ضریب سرعت تنژگی و میانگین مدت زمان تنژگی داشت. در شوری 4 دسی‌‌زیمنس بر متر، کاهش 41/68 و 46/83 درصد و در شوری 8، کاهش 24/84 و 38/96</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">درصد به‌‌ترتیب در وزن تر ساقه و ریشه نسبت به شوری 2/2 مشاهده شد. در نهایت، غلظت 50 میلی‌‌مولار کلراید کلسیم بهترین نتیجه‌ را نشان داد. این نتیجه‌ها به‌احتمال، به‌‌دلیل کوتاه شدن زمان لازم برای بیدار شدن نهایی اندوسپرم، افزایش توانایی رویان در گرفتن آب، تغییر در مقدار قند، ترکیب‌های آلی و یون های تجمع یافته در بذر است که موجب سرعت بیشتر در تنژگی و نیز</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مقاومت بیشتر آن به شرایط نامساعد شده است.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Salinity is one of the most limiting factors in agriculture in many parts of the world. In this research, pre-treatment of tomato (Solanum lycoperscium l.) seeds using some inexpensive and suitable chemicals including calcium chloride, sodium chloride, potassium nitrate, chitosan, and menadion sodium bisulfite (MSB) at three salinity levels of 2.2, 4 and 8 dS/m in Randomized complete block design was done. Then the effects of salinity during seed germination stage and seedling growth of were investigated.&nbsp; The results showed that under salinity treatments, 50 mM calcium chloride, 30 mM MSB, 0.6 and 0.4% w/v chitosan, total dry weight of stems and roots significantly increased to 37.51, 36.74, 35.68 and 27% respectively. On the other hand, increase in salinity levels showed a significant negative effect on shoot and root fresh and dry weights and drought tolerance indexes including drought tolerance, germination index, drought tolerance coefficient and mean of germination duration. Under salinity of 4 dS m^-1, 41.48% and 83.46% decrease and under salinity of 8 dS/m, 84.28% and 96.38% decrease, in the fresh weight of stem and root compared to the salinity of 2.2 dS m-1 were observed respectively. Finally, the 50 mM calcium chloride showed the best results. These results might be related to the decrease of the time for endosperm induction, increase of embryo power in water uptake, change in content of sugar, organic components, and concentrated ions. These changes might cause an increase in germination speed and tolerance in unfavorable conditions.</div> پیش‌‌تیمار بذر, شوری, گوجه‌‌فرنگی Seed Priming, Salinity, Tomato 143 156 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-580-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Niazi علی نیازی niazi@shirazu.ac.ir 10031947532846005877 10031947532846005877 Yes Shiraz University دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز علی رضا افشاریفر علیرضا افشاری فر afshari@shirazu.ac.ir 10031947532846005878 10031947532846005878 No Shiraz University دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز Farhad Sharifi فرهاد شریفی frsharifi2010@gmail.com 10031947532846005879 10031947532846005879 No Shiraz University دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز