fa اثر قارچ‌‌های ریشه‌ای آربوسکولار برتغییرهای فصلی برخی شاخص‌‌های رشدی و فیزیولوژیک پایه‌های رویشی سیب در یک خاک آهکی میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوه‌های خشک) Pomology پژوهشي Research <div><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">آزمایشی برای بررسی اثر</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> همزیستی قارچ‌های ریشه‌ای آربوسکولار </span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">بر روند رشد و </span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">برخی ویژگی‌های فیزیولوژیکی</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> چند پایه رویشی سیب در طول فصل رشد </span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">در یک خاک آهکی انجام شد. این آزمایش با دو فاکتور پایه در سه سطح (پایه‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₉</span></span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₇</span></span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">MM₁₀₆</span></span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">) و قارچ در چهار سطح (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Glomus versiforme</span></span></span></em><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">،</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;</span></span><a name="OLE_LINK1"></a><a name="OLE_LINK2"><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Rhizophagus</span></span></span></em></a> <em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">interaradice</span></span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">s</span></span></span></em><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">، </span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Claroideoglomus </span></span></span></em><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">etunicatum</span></span></span></em><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> و شاهد) به‌صورت فاکتوریل بر پایه طرح به‌طورکامل تصادفی در شرایط گلخانه انجام شد. </span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">شاخص‌های رشدی (ارتفاع و قطر گیاه) و</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> فیزیولوژیک (کلروفیل کل، فتوسنتز و تعرق) و هم‌چنین</span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">مقدار</span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">کلونیزاسیون ریشه</span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">گیاه در سه زمان (هفته‌‌های 11، 15 و 19 بعد از کاشت) در طول فصل رشد اندازه&rlm;گیری شد</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">. نتیجه‌ها نشان داد اثر تیمارهای قارچ</span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&rlm;و نوع پایه‌‌ها بر تمامی شاخص‌‌های رشدی و فیزیولوژیک اندازه‌گیری شده در هر سه زمان معنی‌دار بود. در بین قارچ‌‌ها،</span></span> <em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">G. versiforme </span></span></span></em><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">در بیشتر شاخص‌های اندازه‌گیری شده برتر از دو قارچ دیگر بود. در بین پایه‌‌‌ها، وزن تر شاخساره و هم‌چنین ارتفاع (در دو اندازه‌گیری اول) در</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">MM₁₀₆</span></span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;بیشتر بود ولی ارتفاع نهایی</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₇</span></span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;بیشتر از بقیه بود. بیشترین و کمترین قطر نهال به‌ترتیب مربوط به </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">MM₁₀₆</span></span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₇</span></span></span> <span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">بود. بیشترین مقدار کلرفیل، فتوسنتز و تعرق در پایه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₉</span></span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> مشاهده شد. بیشترین مقدار کلونیزاسیون ریشه در پایه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">M₇</span></span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;"> دیده شد. به‌نظر می</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">رسد با انتخاب پایه مناسب و همزیست کردن آن با قارچ&rlm; های مایکوریزا می‌توان دشواری‌ها ناشی از خاک</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&rlm;</span></span><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">های آهکی از جمله کم‌سبزینگی و کاهش رشد گیاه را کاهش داد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">An experiment carried out to study the effects of arbuscular mycorrhizal fungi on growth and physiological parameters ofthreecommercialapple clonalrootstocks during growing season in greenhouse. This investigation was conducted with two factors, rootstock (M₉, M₇ and, MM₁₀₆) and species of arbuscular mycorrhizal fungi (<em>Glomus versiforme</em>, <em>Rhizophagus intraradices</em>,<em> Claroideoglomus etunicatum</em> and, control) in a completely randomized design. Growth (including plant height and diameter and shoot fresh weight) and physiological (including total chlorophyll, photosynthesis, and transpiration) parameters as well as root colonization were measured in 11, 15 and 19 weeks after transplanting. Results showed that mycorrhizal treatments and rootstoks had significant effects on all measured parameters comparing to the control. It was also shown that the fungus <em>Glomus versiforme </em>performed better than other fungi having the highest records for almost all of the measured parameters. Among the rootstocks, MM₁₀₆ performed the highest shoot fresh weight (as well as plant height in the first and second measurements) but the final height of M₇was more than MM₁₀₆. The highest and the lowest plant diameter were observed in MM₁₀₆and M₇, respectively. The highest chlorophyll content, transpiration and photosynthesis rate was measured in M₉ but the highest root colonization was recorded in M₇. It seems that choosing proper rootstocks and treating them with suitable arbuscular mycorhizal fungi could reduce adverse conditions of calcareous soils for apple trees.</div> سیب, پایه رویشی, قارچ آربوسکولار مایکوریز, فتوسنتز, رشد Arbuscular mycorhizal fungus, Apple, Clonal rootstocks, Growth, Photosynthesis 315 328 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-191-1&slc_lang=fa&sid=1 علی قرقانی agharghani@shirazu.ac.ir 10031947532846002634 10031947532846002634 Yes آرام حسینی 10031947532846002635 10031947532846002635 No مهدی زارعی 10031947532846002636 10031947532846002636 No بخش علوم خاک دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز،