fa تبادل‌ گازی و فلورسانس کلروفیل برگ انگور یاقوتی در شرایط تنش گرمایی در گلخانه و تاکستان میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوه‌های خشک) Pomology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">در این پژوهش رفتار تبادل‌های گازی و واکنش فلورسانس کلروفیل تاک‌‌های یاقوتی </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">به مدت دو سال</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> در مقابل تنش گرمایی شدید (1</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">45 درجه سلسیوس) و شرایط بدون تنش (دمای 1</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">28 درجه سلسیوس) در گلخانه ایستگاه تحقیقات کشاورزی زرقان هم&shy;چنین در شرایط تاکستان با تنش‌‌گرمایی 1</span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&plusmn;</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">45 درجه سلسیوس در منطقه نیمه گرمسیر قیر و کارزین استان فارس مقایسه شد. مقدار فتوسنتز </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(A)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، هدایت روزنه‌‌ای </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(gs)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، غلظت </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:14.0pt;">CO</span></span></span>_{<span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">2</span></span></span>}<span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> محفظه زیر روزنه </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(Ci)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، مقدار تعرق </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(E)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و شاخص فلورسانس کلروفیل </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(Fv/Fm)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> برگ اندازه‌‌گیری و کارایی کربوکسیلاسیونی </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(A/Ci)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، کارایی مصرف آب </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(A/E)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و کارایی واقعی مصرف آب </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(A/g_s)</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> محاسبه شدند. نتیجه‌ها تفاوت قابل توجهی برای تمام شاخص‌‌های تبادل‌های گازی و فلورسانس کلروفیل نشان داد. بیشترین مقدار فتوسنتز (46/9 میکرومول دی‌اکسیدکربن در متر‌‌مربع در ثانیه) در تاک‌‌های گلدانی &nbsp;(در شرایط گلخانه) بدون تنش گرمایی مشاهده شد. کاهش شدید فتوسنتز و</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Fv/Fm </span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;در همه تاک‌‌های قرار گرفته در برابر تنش گرمایی هم در گلخانه و هم در شرایط تاکستان مشاهده شد. مقدار فتوسنتز تاک‌‌های قرار گرفته در برابر تنش گرمایی در شرایط تاکستان (34/3</span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;میکرومول دی‌اکسیدکربن در متر مربع در ثانیه) به‌طور قابل توجهی بیشتر از مقدار آن در تاک‌‌های گلدانی قرار گرفته در برابر تنش گرمایی در گلخانه (00/2 میکرومول دی‌اکسیدکربن در متر مربع در ثانیه) بود. این نتیجه‌ها نشان دهنده رفتار متفاوت تبادل‌های گازی و فتوسنتز انگورهای یاقوتی در شرایط گلخانه و تاکستان بود. به‌احتمال واکنش گرمایی فتوسنتزی تاک‌‌های یاقوتی، در مرحله‌های مختلف رشد با شرایط گرما سازگار شده بودند. به‌عبارت دیگر، رقم یاقوتی توانایی کسب تحمل گرمایی را دارد.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">This research compares leaf gas exchange behavior and chlorophyll fluorescence parameters of Yaghooti grapevine cultivar under three conditions for two years including severe heat stress in greenhouse (45&plusmn;1 &ordm;C), greenhouse with normal conditions (28&plusmn;1&ordm;C), and severe heat stress in vineyards of Ghir-o-Karzin (a semi-warm region in Fars province). &nbsp;Leaf gas exchange parameters including photosynthesis rate (A), stomatal conductance (g_s), sub-stomatal CO₂ concentration (Ci), transpiration rate (E), and chlorophyll fluorescence (Fv/Fm) were measured. Moreover, transpiration efficiency (A/E), intrinsic transpiration efficiency (A/g_s) and carboxylative efficiency (A/Ci) were estimated. Results showed significant differences among all treatments for all gas exchange and chlorophyll fluorescence parameters. The most photosynthesis rate (9.6 &micro;mol CO₂m²s^-1) was found for vines grown under normal greenhouse condition. In vines subjected to heat stress in both greenhouse and vineyard conditions, a sharp decrease in photosynthesis rate and Fv/Fm was observed. Photosynthesis rate (3.34 &micro;mol CO₂m²s^-1) in vines subjected to heat stress under vineyard conditions was significantly higher than that of potted vines (2.00 &micro;mol CO₂m²s^-1) subjected to heat stress in greenhouse conditions. These results revealed that gas exchange behavior of Yaghooti vines against heat stress under vineyard conditions was different from gas exchange behavior in potted vines grown under heat stress in greenhouse conditions. It seems that the photosynthetic heat response of Yaghooti grapevine cultivar was acclimated to heat stress conditions during different growth stages. In other word, Yaghooti have an ability to acquire tolerance to heat stress (acquired thermotolerance).</div> فتوسنتز, تحمل گرمایی ذاتی, خوگیری, تحمل گرمایی اکتسابی Acclimation, Acquired thermotolerance, Basal thermotolerance, Photosynthesis 237 250 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-351-2&slc_lang=fa&sid=1 محمد جواد کرمی 10031947532846002617 10031947532846002617 No بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان فارس، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی سعید عشقی eshghi@shirazu.ac.ir 10031947532846002618 10031947532846002618 Yes دانشگاه شیراز عنایت اله تفضلی 10031947532846002619 10031947532846002619 No دانشگاه شیراز