fa پینه‌‌زایی و کاربرد متیل جاسمونات در افزایش دوپامین پینه‌های‌ گیاه خرفه (Portulaca oleracea L.) بیوتکنولوژی و کشت بافت Biotechnology and Tissue culture پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">گیاه خرفه (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Portulaca oleracea</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;"> L.</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) حاوی ماده‌های موثر ارزشمندی مانند دوپامین، نورآدرینالین و امگا-3 است. افزایش متابولیت‌‌های ثانویه به وسیله محرک&shy;های شیمیایی کاربرد گسترده‌ای در کشت بافت گیاهان دارویی دارد. هدف از انجام این آزمایش در ابتدا بررسی نقش تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی در تولید پینه‌ خرفه و سپس تعیین مقدار دوپامین پینه‌ گیاه خرفه زیر اثر محرک شیمیایی متیل‌جاسمونات بود. در آزمایش اول اثر‌ </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بنزیل آمینو‌پورین (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">BAP</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) با غلظت</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">‌‌های صفر، یک و دو میلی‌‌گرم بر لیتر و</span></span> <span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">2,4-D</span></span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">با غلظت‌‌های صفر، 5/0 و 5/1 میلی‌‌گرم بر لیتر، بر پینه‌زایی دو ریزنمونه برگی و مریستم بررسی شد. </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بهترین پینه‌زایی در ریزنمونه برگ با درصد انگیزش پینه‌ 100%، وزن تر 121 میلی‌‌گرم و قطر پینه‌ 1/5 میلی‌‌متر در ترکیب دو میلی‌‌گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">BAP</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">5/0</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> میلی‌‌گرم بر لیتر </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">2,4-D</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> به‌دست آمد. در آزمایش دوم اثر متیل‌جاسمونات در غلظت‌‌های صفر، 100 و 200 میکرومولار طی دو، چهار و شش روز بر تولید دوپامین پینه‌ بررسی شد. </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">مقدار دوپامین بعد از تهیه عصاره از تیمارهای مختلف با دستگاه کروماتوگرافی مایع اندازه</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:arial,sans-serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌‌</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">گیری گردید. </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بالاترین مقدار دوپامین در غلظت‌‌ 200 میکرومولار طی دو روز (685/0 میلی‌گرم بر لیتر) به‌دست آمد. استفاده از متیل‌جاسمونات در تمامی تیمارها سبب افزایش دوپامین نسبت به شاهد شد. بنابراین متیل جاسمونات محرکی موثر در افزایش متابولیت ثانویه در خرفه است. </span></span></div> <div style="text-align: justify;">Purslane (<em>Portulaca oleracea</em> L.) contains valuable ingredients such as dopamine, noradrinalin and omega-3. The increase of secondary metabolites by elicitors is widely used in tissue culture of medicinal plants. The aim of this study was to assess effect of plant growth regulators on callus induction and amount of dopamine in callus tissue of purslane under the influence of methyl jasmonate as an elicitor. For this purpose, in the first experiment the interaction effects of different concentrations of BAP (0, 1, and 2 mg L^-1) and 2,4-D (0, 0.5, and 1.5 mg L^-1) on two kinds of explants (leaf and meristem) was examined. The best callogenesis was obtained in the leaf explants with maximum callus induction (100%), fresh weight (121 mg), and callus diameter (5.1 mm) by combined application of 2 mg L^-1 BAP and 0.5 mg L^-12,4-D. In the second experiment the effects of methyl jasmonate application (0, 100, and 200 &micro;M) on dopamine production of calluses during 2, 4, and 6 days of treatment were investigated. After extract preparation of different treatments, the amount of dopamine was determined by HPLC. The highest amount of dopamine (0.685 mg L^-1) was obtained in concentrations of 200 &micro;M after two days of treatment. Application of methyl jasmonate enhanced dopamine content in all treatments compared to the control. Therefore, methyl jasmonate which is an effective elicitor to increase secondary metabolite in purslane.</div> اکسین, الیسیتور, سیتوکنین, گیاه دارویی, متابولیت‌‌های ثانویه Auxin, Cytokinin, Elicitor, Medicinal plant, Secondary metabolites 509 518 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-513-1&slc_lang=fa&sid=1 fereshteh heidargholinezhad فرشته حیدر قلی نژاد sari.agri201558@gmail.com 10031947532846003753 10031947532846003753 Yes دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری hossein moradi حسین مرادی moradiho@yahoo.com 10031947532846003754 10031947532846003754 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری mahnaz karimi مهناز کریمی karimi@sanru.ac.ir 10031947532846003755 10031947532846003755 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری vahid akbarpour وحید اکبرپور V-akbarpour60@yahoo.com 10031947532846003756 10031947532846003756 No دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری