Iranian Journal of Horticultural Science and Technology
مجله علوم و فنون باغبانی ایران
IJHST
Agriculture
http://journal-irshs.ir
1
admin
1680-7154
1680-7154
8
7
14
8888
13
fa
jalali
1396
3
1
gregorian
2017
6
1
18
2
online
1
fulltext
fa
بررسی ویژگیهای ریختشناسی دانههای گرده و گلآذین درختان نر تعدادی از رقمهای خرما
Evaluation of Morphological Characteristics of Pollen Grains and Inflorescence in Several Male Date Palm Trees Cultivars
میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوههای خشک)
Pomology
پژوهشي
Research
<div style="text-align: justify;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی ویژگیهای ریختشناسی دانههای گرده نقش بسیار مهمی در شناسایی رقمهای مختلف درختان نر دارد. در این پژوهش ویژگیهای ریختشناسی دانههای گرده درختان نر هشت رقم خرما شامل ’شاهانی‘، ’کبکاب‘، ’زاهدی‘، ’بریم‘، ’فاریاب‘، ’شیخ عالی‘، ’فرد‘ و ’جارویس‘ با استفاده از میکروسکوپ الکترونی نگاره بررسی شد. نتیجهها نشان داد که دانههای گرده در همه رقمها، به شکل تکدانه، بیضوی، مخروطی و دارای یک شیار طولی بودند. تزیینهای سطح خارجی (اگزین) دانههای گرده از نوع مشبک، نامنظم و به اندازههای متفاوت بود. همچنین دانههای گرده ابعاد (طول و عرض)، وزن، تعداد منفذها و درصد تنژگی مختلف داشتند. بهطوری که بیشترین طول دانههای گرده در رقم ’فرد‘ (52/24</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> میکرومتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)، بیشترین عرض دانههای گرده در رقمهای ’زاهدی‘ (24/13</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> میکرومتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ’فاریاب‘ (20/13</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> میکرومتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)، بیشترین مقدار وزنی دانههای گرده در رقمهای </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">’</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">جارویس</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">‘</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> (10/22</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> گرم</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) و</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">’</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">فاریاب</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">‘</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> (25/21</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> گرم</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)، بیشترین تعداد منفذها در سطح خارجی دانههای گرده (18 عدد منفذ در هر </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">میکرومترمربع</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) و بیشترین درصد تنژگی (30/78%) در رقم ’فرد‘ مشاهده شد. از نظر ویژگیهای اسپات (چمچه) و گلآذین، رقم ’زاهدی‘ بیشترین طول چمچه (67/77</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> سانتیمتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)، رقم ’جارویس‘ بیشترین عرض چمچه (19</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> سانتیمتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)، رقمهای ’جارویس‘ (67/1619</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> گرم</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) و ’زاهدی‘ (67/1535</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> گرم</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">) بیشترین وزن چمچه، رقم ’شیخ عالی‘ بیشترین تعداد رشته در چمچه (67/183)، رقم ’کبکاب‘ بیشترین طول رشته در چمچه (</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">سانتیمتر</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> 05/21)، رقم ’جارویس‘ بیشترین تعداد گل در هر رشته (53/72) و کل چمچه (66/10534) را داشتند. همچنین رنگ چمچه در هر هشت رقم درختان نر خرما متمایل به قهوهای بود. </span></span></div>
<div style="text-align: justify;">Evaluation of morphological characteristics of pollen grains plays an important role in identifying the different male trees cultivars. In this research morphological characteristics of the pollen grains of male date palm trees of eight cultivars including ‘Shahani’, ‘Kabkab’, ‘Zahidi’, <span dir="RTL">‘</span>Beraem’, <span dir="RTL">‘</span>Faryab’, ‘Sheikhali’, <span dir="RTL">‘</span>Fard’ and ‘Jarvis’ were studied using the scanning electron microscope. Results indicated that pollen grains shape of male date palm trees in all cultivars were monad, elliptical, fusiform and have a longitudinal groove. Outer surface ornamentations of the pollen grains (exine) were reticulate, irregular and with different sizes. Also the pollen grains have different dimensions (length and width), weight, number of pores and percentage of germination. So that the highest length of pollen grains in <span dir="RTL">‘</span>Fard’ cultivar (24.52 μm), the highest width of pollen grains in ‘Zahidi’ (13.24 μm) and <span dir="RTL">‘</span>Faryab’ (13.20 μm) cultivars, the highest amount of weight of pollen grains in ‘Jarvis’ (22.10 g) and ‘Faryab’ (21.25 g) cultivars, the highest number of pores in the outer surface of pollen grains (18 pores per μm<sup>2</sup>) and the highest percentage of germination (78.30 %) in <span dir="RTL">‘</span>Fard’ cultivar was observed. The characteristics of spathe (inflorescence cover) and inflorescence, ‘Zahidi’ cultivar had the highest length of the spathe (77.67 cm), ‘Jarvis’ cultivar had the highest diameter of the spathe (19 cm), ‘Jarvis’ (1619.67 g) and ‘Zahidi’ (1535.67 g) cultivars had the highest spathe weight, ‘Sheikhali’ cultivar had the highest number of strand in the spathe (183.67), ‘Kabkab’ cultivar had the highest length of strand in the spathe (21.05 cm), ‘Jarvis’ cultivar had the highest number of flower in each strand (72.53) and whole spathe (10534.66). Also spathe color was observed brownish in each eight male date palm trees cultivar.</div>
تکدانه, چمچه, درصد تنژگی, مشبک, میکروسکوپ الکترونی
Monad, Percentage of germination, Spathe, Scanning electron microscope, Reticulate
103
114
http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-334-3&slc_lang=fa&sid=1
اسما
شاه حسینی
10031947532846002576
10031947532846002576
No
دانشگاه شیراز
علیرضا
شهسوار
shahsava@shirazu.ac.ir
10031947532846002577
10031947532846002577
Yes
دانشگاه شیراز