fa بهبود تحمل تنش شوری در نارنج سه برگ (Poncirus trifoliata L.) با استفاده از قارچ‌‌های مایکوریزا آربوسکولار تنش های محیطی Environmental stresses پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">مرکبات جز گیاهان حساس به شوری می‌‌باشند. در پژوهش حاضر واکنش دانهال‌‌های نارنج سه‌برگ در شرایط تنش شوری و در حضور </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Arbuscular mycorrhizal fungi (AMF)</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مورد بررسی قرار گرفت. دانهال‌‌های ۴۰ روزه نارنج سه‌برگ، ۱۷۵ روز پس از مایه‌زنی با سه گونه </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AMF</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در ۵ سطح به‌صورت ترکیبی شامل</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Glomus mosseae </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">+<em> Glomus intraradices </em></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Glomus mosseae </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">+<em> Glomus hoi</em></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">، </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Glomus hoi </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">+<em> Glomus intraradices</em></span></span><em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.0pt;">،</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">Glomus mosseae </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">+ <em>Glomus intraradices</em> +<em> Glomus hoi</em></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> و بدون مایه‌زنی (شاهد)، به‌مدت ۴۵ روز در برابر غلظت‌‌های صفر (شاهد)، ۳۵ و ۷۰ میلی‌‌مولار کلرید سدیم قرار گرفتند. میکوریزاسیون به‌ویژه با ترکیب</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">G. hoi </span></span>&nbsp;</em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">+</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">G. mosseae </span></span>&nbsp;</em><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">موجب افزایش محتوای نسبی آب برگ، کلروفیل و اسمولیت‌‌ها شد. کاهش قابل توجهی در مقدار مالون‌‌دی‌‌آلدئید و </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">پراکسید هیدروژن در برگ‌‌های دانهال‌‌های مایکوریزی نسبت به دانهال‌‌های غیرمایکوریزی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> مشاهده گردید. با افزایش شوری، غلظت سدیم و کلر در برگ به‌طور معنی‌‌داری افزایش و غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم کاهش یافت. از سوی دیگر، مایه‌زنی با </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AMF</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> منجر به افزایش معنی‌‌دار غلظت نیتروژن، فسفر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم در دانهال‌‌های مایکوریزی گردید. به‌طور کلی، همزیستی </span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:10.0pt;">AMF</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> توانست از راه افزایش مادهای غذایی برگ و کاهش آسیب اکسیداتیو به دانهال‌‌های نارنج سه‌برگ در برابر شوری کمک موثری نماید. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Citrus trees are susceptible to salinity. In the present study, the response of trifoliate sour orange (<em>Poncirus &nbsp;trifoliata</em> L.) to the salinity stress at the presence of Arbuscular Mycorrhizal Fungi (AMF) was investigated. Forty-day-old seedlings were inoculated with three species of AMF in combinations including <em>Glomus mosseae</em> + <em>Glomus intraradices</em>, <em>Glomus mosseae</em> + <em>Glomus hoi</em>, <em>Glomus intraradices</em> + <em>Glomus hoi</em>, <em>Glomus mosseae</em> + <em>Glomus intraradices</em> + <em>Glomus hoi </em>and no fungi &ldquo;control&rdquo;. After 175 days of inoculation, seedlings were exposed to 35 and 70 mM NaCl for 45 days. Mycorrhizal inoculation especially with the combination of <em>G. mosseae</em> + <em>G. hoi</em> increased the leaves relative water content as well as the amounts of chlorophyll and osmolites. There was a significant reduction in the amounts of malondialdehyde and hydrogen peroxide in the leaves in colonized seedlings compared to the control. The concentrations of Na and Cl in the &nbsp;leaves were higher when salinity increased, while the concentration of N, P, K, Ca and Mg were significantly decreased. On the other hand, inoculation with AMF resulted in a significant increase in the concentrations of N, P, K, Ca, and Mg in colonized seedlings. In general, AMF was able to help the sour orange seedlings against salinity by increasing the leaf nutrient elements and reducing oxidative damage.<br> &nbsp;</div> مایه زنی, مالون دی‌آلدئید, پراکسید هیدروژن, آسیب اکسیداتیو Inoculation, Malondealdehyde, Hydrogen peroxide, Oxidative damage 31 40 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-445-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahmood Esna-Ashari محمود اثنی عشری m.esnaashari@basu.ac.ir 10031947532846005850 10031947532846005850 Yes Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا Marzieh Hadian Deljoo مرضیه هادیان دلجو m.hadian92@basu.ac.ir 10031947532846005851 10031947532846005851 No Bu-Ali Sina University دانشگاه بوعلی سینا