fa ارزیابی دورگه‌‌‌های برتر انگور در مقایسه با رقم‌های بی‌دانه بومی ایران میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوه‌های خشک) Pomology پژوهشي Research <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">انگور یکی از مهم&shy;ترین میوه&shy;ها در ایران و رقم‌های بی‌دانه، از محبوب&shy;ترین رقم‌های‌ آن نزد مصرف کننده است</span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">. شمار رقم‌های بی‌دانه ایرانی بسیار محدود است و هر کدام از آن‌ها ویژگی‌های نامطلوبی دارند؛ </span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بنابراین به‌نژادی آن‌ها به‌منظور دست‌یابی به رقم‌های بی‌دانه برتر ضروری است. این پژوهش به منظور ارزیابی 11 دورگه‌ جدید حاصل از تلاقی 4 والدپدری بی‌دانه و 7 والدمادری دانه‌‌دار و مقایسه آن‌ها با رقم‌های بی‌دانه تجاری ایران ( بی‌دانه سفید، بی‌دانه قرمز، عسکری و یاقوتی) در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 8 تکرار (هشت تاک به ازای هر دورگه‌) در سال‌های 93 و 94 در ایستگاه پژوهشی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران انجام شد. دورگه‌‌‌ها در سن 4 تا 5 سالگی و تربیت آن‌ها به شکل پاچراغی بود. مقایسه میانگین داده‌ها تفاوت معنی&shy;داری را در بین دورگه‌‌ها در تمامی ویژگی‌ها نشان داد. بر اساس ارزیابی چشایی، دورگه‌‌ها در دو گروه به‌طور کامل بی‌دانه و به‌نسبت بی‌دانه قرار گرفتند. از نظر اندازه حبه و وزن حبه، دورگه‌‌های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">B98</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Q45</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> بیش‌ترین اندازه و رقم یاقوتی کم‌ترین اندازه را داشتند. دورگه‌‌‌های</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">L125 </span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">B98</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> &nbsp;بیش‌ترین و رقم بی‌دانه قرمز کم‌ترین وزن تر تک‌بذر را به خود اختصاص دادند.</span></span> <span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">در پایان، دورگه‌</span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">‌</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">های </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">S51</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">I21</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">B98</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">L127</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Q45</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">I73</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">R80</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">S55</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">L125</span></span></span><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp; به‌عنوان دورگه‌ برتر انتخاب شدند.</span></span> <div style="text-align: justify;"></div> <div style="text-align: justify;">Grape is one of the most important fruit crops in which seedless cultivars have been more interested among consumers. Iranian seedless grape cultivars are limitted and have faced some undesirable traits. Therefore, breeding them to achieve superior seedless cultivars is necessary. In order to evaluate 13 hybrids obtained from crosses among four seedless male parents and seven seeded female parents and comparing them with Iranian native seedless cultivars (Bidaneh Sefid, Bidaneh Ghermez, Askari, Yaghouti), this work was conducted in randomized complete block design with eight replications during years 2014 and 2015 in College of Agriculture and Natural Resources, University of Tehran. Hybrids were 4 to 5 years old and trained to figure of self-supported. Comparisons of data showed significant differences among hybrids for all measured traits. According to panel test hybrids were derived in to groups of seedless and semi seedless. Hybrids B98 and Q45, had the highest berry size while Yaghouti had the lowest. Hybrids B98 and Q45, had the gratest berry weight. Bidane Ghermez had the highest ratio of sugar to acid. Hybrids L125, B98 had the highest and Bidane Ghermez had the lowest single seed fresh weight. Considering all qualitative and quantitative traits, hybrids I21, S51, B98<span dir="RTL">، </span>L127<span dir="RTL">، </span>Q45<span dir="RTL">، </span>I73<span dir="RTL">، </span>R80<span dir="RTL">، </span>S55 and L125 were selected as superior hybrids.</div> ارزیابی چشایی, به‌نژادی, والدمادری, وزن تر تک‌بذر Breeding, Female parents, Panel test, Single seed fresh weight 103 120 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-126-1&slc_lang=fa&sid=1 علی عبادی 10031947532846002573 10031947532846002573 No گروه علوم باغبانی و فضای سبز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران امید گودرزی aebadi@ut.ac.ir 10031947532846002574 10031947532846002574 Yes گروه علوم باغبانی و فضای سبز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران محمدرضا فتاحی مقدم 10031947532846002575 10031947532846002575 No گروه علوم باغبانی و فضای سبز، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران