Iranian Journal of Horticultural Science and Technology

fa پاسخ‌‌های فیزیولوژیکی و سیتوژنتیکی سه نژادگان انگور در پاسخ به تنش سرما در شرایط درون شیشه‌‌ای Physiological and Cytogenetical Responces of Three Grapevine Genotypes Reactions to Cold Stress under In Vitro Conditions میوه کاری(میوه های ریز، معندله و سردسیری، نیمه گرمسیری، میوه‌های خشک) Pomology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">تنش سرما و یخبندان موجب تغییر در فرایند‌‌های فیزیولوژیکی و زیست‌‌شیمایی گیاه می‌‌شود. نژادگان‌‌های مختلف انگور واکنش‌‌های متفاوتی نسبت به سرما دارند و بنابراین انتخاب نژادگان‌‌های متحمل، مؤثرترین روش برای اجتناب از خسارت سرما به‌‌شمار می‌‌رود. استفاده از کشت درون شیشه‌‌ای، از روش‌‌های کارآمد جهت گزینش گیاهان متحمل به سرما می‌‌باشد. در پژوهش حاضر پس از تولید پینه از گره‌‌های شاخه‌‌های یک‌‌ساله جوان، سه نژادگان انگور بیدانه سفید، عسکری و دم روباهی، زیر مریستم اصلی با اندازه 8/0 سانتی‌‌متر، جهت اعمال خوسرمایی به‌‌مدت 24 شبانه روز در شرایط تاریکی و دمای 4 درجه سلسیوس قرار گرفت. مقدار پرولین، قند‌‌های محلول، پروتئین، درصد ماده خشک و سطح چندگانی در پینه‌‌های سازگار شده و شاهد بررسی و در دماهای مختلف یخ‌‌زدگی آزمون زنده‌‌مانی انجام شد. بیشترین انگیزش پینه (4/92%) در غلظت‌‌های 5 و 10 میکرومولار توفوردی و بیشترین انگیزش پینه (5/93%) در غلظت 5 میکرومولار نفتالن استیک اسید در ترکیب با 1 میکرومولار بنزیل آدنین به‌‌دست آمد. در نژادگان‌‌ عسکری در شرایط دمای پایین، کمترین مقدار پرولین (7/2 میکروگرم بر گرم ماده خشک) مشاهده شد. با اعمال خوسرمایی، مقدار پرولین، درصد ماده خشک و پروتئین کل افزایش یافت که این افزایش در نژادگان بیدانه سفید و دم روباهی بیشتر از عسکری بود. یافته‌‌های این پژوهش، پیشنهاد می‌‌نماید که در بین سه نژادگان مورد مطالعه، بیدانه سفید، تحمل بیشتری به دماهای یخ‌‌زدگی نشان داد. همچنین در بررسی تأثیر سرما بر سطح چندگانی نژادگان‌‌ها، در نژادگان‌‌های مورد مطالعه ثبات سطح چندگانی و پایداری ژنتیکی مشاهده شد که از نظر ریزافزایی و افزایش درون شیشه‌‌ای می‌‌تواند با اهمیت ‌‌باشد. </div> <div style="text-align: justify;">Low temperature stress, cause many physiological and biochemical process in plants. Different genotypes of grapes show diverse reaction to cold stress and therefore so, the selection of cold tolerant genotypes is the most effective method to avoid frost damages. In vitro culture is efficient methods for selecting cold tolerant plants. Callus was formed in three grapevine genotypes; including Bidaneh Sefid, Dom-rubahi and Askari, and then callus were incubated for cold accilimation, a period of 24 days in darkness at 4°C. The contents of soluble sugar, proline, dry weight precentage and the ploid level in acclimated and control callus have been measured. Also, survival test at different freezing temperatures were conducted. Maximum callus induction was obtained in the medium containing 5 and 10 µM of 2, 4-D and 5 µM NAA in combination with 1 µM BA. In the Askari genotype, in terms of low temperature, low proline content was observed. By making cold acclimation, proline, dry matter and total protein increased that, the increase in Bidaneh Sefid and Dom-rubahi was more than Askari. The results of this study suggested that the three genotype understudy, Bidaneh Sefid, showed greater resistance to freezing temperatures, as well as the effect of cold on ploidy level genotypes, stable ploidy level and genetic stability was observed, and that is the most important based on the in vitro micropropagation and proliferation of studied genotypes.</div> انگور, پرولین, پینه, خوسرمایی, سطح چندگانی, قند‌‌های محلول Grapevine, Callus, Proline, Cold-acclimation, Ploid level, Slouble sugar 299 312 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-199-1&slc_lang=fa&sid=1 بهمن حسینی b.hosseini@urmia.ac.ir 10031947532846002498 10031947532846002498 Yes دانشگاه ارومیه علیرضا فرخزاد 10031947532846002499 10031947532846002499 No دانشگاه ارومیه جعفر امیری 10031947532846002500 10031947532846002500 No دانشگاه ارومیه لیلا آقازاده اقدام 10031947532846002501 10031947532846002501 No دانشگاه ارومیه