fa تأثیر پایه‌‌های بومی مختلف کدوئیان بر رابطه‌‌های آبی و تغییرهای فیزیولوژیکی خیار پیوندی در شرایط تنش شوری سبزیکاری Vegetable crops پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">پژوهش‌‌های بسیاری جهت افزایش عملکرد گیاهان مختلف در شرایط شور صورت گرفته است، اما پژوهش‌‌های کمی بر روی استفاده از پایه‌‌های بومی جهت مقاومت به تنش شوری به ویژه از دیدگاه تغییرهای فیزیولوژیکی مؤثر بر افزایش مقاومت صورت گرفته است. بنابراین، تأثیر پایه‌‌های مختلف بومی شامل انواع پایه‌‌های </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">کدو (خورشی، تنبل، آستانه اشرفیه، قلیانی، کارلا)، خیار بومی اصفهان </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">و </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">شاهد (خیار</span></span></span><em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">Cucumis sativus v. </span></span></em><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">DAVOSII</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و خیار غیرپیوندی رابطه‌‌های آبی و تغییرهای فیزیولوژیکی خیار پیوندی بررسی شد.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بر این اساس پس از پیوند، تیمارهای شوری ناشی از نمک کلرید سدیم در سطح‌‌های صفر، 30 و 60 میلی‌‌مولار انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل 3</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">&times;</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">8 در قالب طرح کامل تصادفی در گلخانه‌‌های پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان با سه تکرار </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">اجرا</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> شد. نتیجه‌‌های به‌‌دست آمده نشان داد</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">پایه‌‌های کدو تنبل و خیار بومی در شرایط تنش شوری وزن تر و خشک ریشه و شاخساره بالاتری داشتند. بیشترین گل ماده در پایه خیار بومی بود.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">برهمکنش شوری و پایه بر زمان ظهور اولین گل ماده و شماره گره نشان داد که از نظر تعداد روز تا گلدهی بیشترین تأخیر مربوط به پایه‌‌های کدو تنبل، خیار بومی و کارلا بود.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">تعرق در پایه کدوی قلیانی و شوری صفر میلی‌‌مولار بیشترین و در پایه خیار بومی</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> شوری صفر میلی‌‌مولار کمترین مقدار را نشان داد. هدایت مزوفیلی در پایه خیار بومی در تمام سطح‌‌ها پایین‌‌ترین مقدار بود و در پایه کدو تنبل و کدو خورشی با افزایش شوری کاهش یافت</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">. به طور کلی </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بین پایه‌‌های بومی مورد پژوهش به نظر می‌‌رسد پایه خیار بومی و کدو تنبل در مجموع اثرهای بهتری از نظر حفظ رشد در شرایط تنش شوری اعمال شده داشتند. </span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">There are many different studies on the increasing yield under salinity condition, there is limited study on the usage of endemic rootstocks for increasing the salinity resistance on the view of physiological changes which is result in these resistance was done.&nbsp; For study the effect of different endemic rootstocks on water relation and physiological changes of grafted cucumber this study was designed. Rootstocks were <em>Cucurbita pepo, Cucurbita maxima, Cucurbita moschata v.Astane ashrafiye, Lagenaria siceraria, Momorida charantia, Cucumis sativus v. Isfahan </em>and self-grafted of cucumber and non-grafted as a control. After grafting salinity treatments with three levels of 0, 30 and 60 mM was applied. The experimental design was factorial based on CRD with 3 replicates. Results was shown that Tanbal and Isfahan cucumber with highest fresh and dry weight of root has the highest fresh and dry weight of shoot. The highest female flower number was in Isfahan cucumber rootstocks. The interactive effect of rootstock and salinity was show that&nbsp;&nbsp; the latest emergence of female flower was seen in Tanbal, Karella and Isfahan cucumber. Transpiration was highest in Ghalyani and no salinity and the lowest in Isfahan cucumber without salinity. Mesophyll conductance was lowest in Isfahan umber in all salinity level and in Tanbal and Khoreshi decreased with increasing of salinity. Generally, within these endemic rootstocks was studied in this research, Isfahan cucumber and Tanbal has the better effect on growth in salinity stress although they have this effect from different mechanism.</div> پایه‌‌های خیار, پیوند کدوئیان, تنش شوری, تغییرهای فیزیولوژیکی were Cucurbita pepo, Cucurbita maxima, Cucurbita moschat v.Astane ashrafiye, Lagenaria siceraria, Momorida charantia, Cucumis sativus v.Isfaha. 351 368 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-122-3&slc_lang=fa&sid=1 علی فرجی‌‌منش 10031947532846002512 10031947532846002512 No دانشگاه صنعتی اصفهان مریم حقیقی mhaghighi@cc.iut.ac.ir 10031947532846002513 10031947532846002513 Yes دانشگاه صنعتی اصفهان مصطفی مبلی 10031947532846002514 10031947532846002514 No دانشگاه صنعتی اصفهان