fa تغییرهای مکانیکی، فیزیکی و شیمیایی سیر پرتودهی شده در دوره انبارداری سبزیکاری Vegetable crops پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">به علت هزینه‌‌بر بودن نگهداری، محدود بودن انبارها و تولید بالای محصول سیر سفید در استان همدان، از پرتودهی به عنوان یکی از روش‌‌های نوین جهت نگهداری این محصول استفاده شده و اثر شدت‌ پرتودهی، مدت زمان نگهداری و دمای انبار بر ویژگی‌‌های مکانیکی، فیزیکی و شیمیایی در این محصول</span></span></span></span> <span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">بررسی شد. نمونه‌‌ها با شدت‌های صفر، 75 و 150 گری پرتودهی و به مدت شش ماه در دو محیط با دماهای 4 و 18 درجه سلسیوس نگهداری شدند. در زمان نگهداری، تغییرهای مکانیکی (تنش و کرنش تسلیم و انرژی گسیختگی)، فیزیکی (ابعاد نمونه، کاهش وزن، کاهش رطوبت، حجم، قطر میانگین هندسی)، <a name="OLE_LINK2"></a><a name="OLE_LINK1">فراسنجه</a></span>‌های رنگ و تندی نمونه‌‌ها در </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">فاصله‌های<span style="color:black;"> زمانی 30 روز بررسی شد. نتیجه‌ها نشان داد که با افزایش مدت زمان نگهداری، قطر میانگین </span>هندسی، درصد رطوبت، درصد کاهش حجم و تندی برای نمونه‌‌های شاهد و پرتودهی شده کاهش یافت. کاهش فراسنجه‌های <span style="color:black;">قطر میانگین </span>هندسی، درصد رطوبت و درصد کاهش حجم در نمونه‌های پرتودهی شده با شدت‌ 150 گری به ترتیب 26/0، 9/6 و 33/13% نسبت به نمونه پرتودهی<span style="color:black;"> شده با شدت‌ 75 گری </span>در<span style="color:black;"> دمای 4 درجه بیشتر بوده و همچنین شاخص تندی 59/5% در</span> نمونه‌های پرتودهی شده با شدت‌ 150 گری نسبت به 75 گری در<span style="color:black;"> دمای 4 درجه </span>سلسیوس<span style="color:black;"> کمتر بود. با افزایش مدت زمان انبارداری، درصد کاهش وزن و فراسنجه‌های رنگ از جمله </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">a*</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> و </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">b*</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> برای نمونه‌‌ها افزایش یافت و مقدار آن در نمونه‌‌های پرتودهی شده با شدت‌ 150 گری به ترتیب 5/5، 80/52 و 30% نسبت به نمونه 75 گری در دمای 4 درجه </span></span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">سلسیوس<span style="color:black;"> بیشتر بود. هم‌چنین شاخص تحمل در مقابل نفوذ مانند تنش تسلیم و کرنش تسلیم در نمونه&shy;های پرتودهی شده با دز بالا (15 گری) به ترتیب به مقدار 9% و 19% در 4 </span>درجه سلسیوس<span style="color:black;"> و 15% و 23% در 18 درجه</span> سلسیوس کمتر شد<span style="color:black;"> و همچنین انرژی گسیختگی به مقدار 6% در 4 درجه</span> سلسیوس<span style="color:black;"> و 7% در 18 درجه</span> سلسیوس<span style="color:black;"> نسبت به دیگر تیمارها کاهش یافت. <span style="background:white;">با توجه به تأثیر بالای پرتودهی، می‌‌توان از این روش به منظور افزایش عمر سیر در طول دوره انبارداری استفاده کرد. </span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">Due to high cost of maintaining, limited storages and high production of garlic in Hamadan province, gamma ray is one of the new method used to store garlic. Therefore, the effect of irradiation dose, storage period and storage temperature on the physical, chemical and color parameter of garlic was studied. Samples were irradiated with 75 and 150 Gy doses and stored for 6 months at 4 and 18&deg;C. During the storage period mechanical parameters (yield and critical stress and strain and energy of rupture), physical properties (size of sample, weight loss, water loss, volume, and geometric mean diameter), color parameters and allicin of control and irradiated samples, were measured monthly. The results showed that with increasing storage period, geometric mean diameter, water content, volume and allicin decreased in irradiated and control samples. Reduction of geometric mean diameter, water content and volume parameters in samples irradiated with 150 Gy dose were more than those of 75 Gy dose at 4&deg;C, 0.26, 6.9 and 13.33 percent, respectively. With aheading storage period, weight loss and color parameters such as a* and b* were increased in 150 Gy dose irradiated samples that were more than 75 Gy dose at 4&deg;C, 5.5, 52.80 and 30 percent, respectively. Also, penetration indices such as yield stress and yield strain, declined in irradiated samples with 150 Gy were 9 and 19 percent at 4&deg;C and 15 and 23 percent at 18&deg;C and energy of rupture reduced with increasing of irradiation dose to 6 percent in 4&deg;C and 7 percent in 18&deg;C, respectively. According to high effectiveness of irradiation, this method can be used to enhance garlics shelf-life during storage.</div> پرتو گاما, تندی, تغییرهای رنگ, سیر, ویژگی‌های کیفی Allicin, Changing color, Garlic, Gamma Ray, Physical properties, Mechanical properties 439 452 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-327-2&slc_lang=fa&sid=1 هدی یوسفیان 10031947532846002535 10031947532846002535 No دانشگاه بوعلی سینا همدان ابراهیم احمدی 10031947532846002536 10031947532846002536 Yes گروه مهندسی مکانیک بیوسیستم ، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان محمدرضا عبدالهی 10031947532846002537 10031947532846002537 No گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان