fa اثر استفاده از قارچ عامل بیماری خال سیاه سیب‌زمینی روی باززایی پایه‌های مقاوم در شرایط درون‌شیشه‌ای بیوتکنولوژی و کشت بافت Biotechnology and Tissue culture پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">به‌منظور تولید پایه‌های سیب‌زمینی مقاوم به قارچ عامل بیماری خال سیاه </span></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">(</span></span></span><em><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">Colletotrichum coccodes</span></span></span></em><span style="color:black;"><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:12.0pt;">)</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"> ابتدا ژوخه‌های (غده) بذری سالم از دو رقم مارفونا و آگریا انتخاب شده و پس از تشکیل جوانه‌های نوری و قطعه‌های گرهی ساقه از آن‌ها به طول 5 تا 7 میلی‌متر، درشرایط سترو</span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">ن به ارلن‌های حاوی محیط کشت‌های موراشیگی و اسکوک (</span></span></span></span><span style="color:#000000;"><span style="font-family: times new roman, serif;"><span style="font-size: 12pt;">MS</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"><span style="color:#000000;">) و نیچ و نیچ در آمیخته با </span><a><span style="color:#000000;">عصاره&nbsp;</span></a></span></span></span><span style="color:#000000;"><span dir="RTL"><span style="font-family: arial, sans-serif;"><span style="font-size: 8pt;"> </span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">قارچ خالص‌سازی</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;شده&nbsp; از </span></span></span><em><span style="font-family: times new roman, serif;"><span style="font-size: 12pt;">&nbsp;C. coccodes</span></span> </em><span dir="RTL"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">منتقل شدند. ظرف‌های کاشت در اتاقک کشت با دمای 18 تا 25 درجه سلسیوس و دوره نوری 14 ساعت با نور کافی از لامپ‌های فلورسنت تا زمان باززایی شاخساره قرار گرفتند.</span></span></span> <span dir="RTL"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">از آزمایش فاکتوریل با طرح پایه به‌طورکامل تصادفی شامل نوع رقم در دو سطح (مارفونا و آگریا)، غلظت عصاره قارچ در سه سطح غلظت کم (شش سی سی عصاره خالص قارچ همراه هم حجم آن آب مقطر سترون) غلظت میانگین (شش سی سی عصاره خالص قارچ همراه یک سوم حجم آن آب مقطر سترون) و غلظت زیاد (شش سی سی عصاره خالص قارچ) و آب مقطر سترون (تیمار شاهد) و نوع محیط کشت در دو سطح (</span></span></span><span style="font-family: times new roman, serif;"><span style="font-size: 12pt;">MS</span></span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;"><span style="color:#000000;"> و نیچ ونیچ) استفاده شد. پس از باززایی و تولید گیاهچه‌های جدید، آلودگی و سلامت آن‌ها مورد ارزیابی قرار گرفت. نتیجه‌های آزمایش نشان داد که در قطعه‌های جوانه نوری در هر دو نوع محیط کشت و در هر دو رقم و با هر سه غلظت از عصاره قارچ، باززایی صورت نگرفت و تنها در تیمار شاهد قطعه‌های گرهی جوانه قادر به باززایی شدند. اما در قطعه‌های گرهی ساقه در هر دو رقم و با غلظت کم و میانگین عصاره قارچ، باززایی صورت گرفت. ضمن این‌که تفاوت معنی‌داری از نظر تولید گیاهچه در تیمار شاهد (آب مقطر سترون) و تیماری که عصاره قارچ با غلظت کم استفاده شده ‌بود، وجود نداشت. در مجموع مشخص شد که </span><a><span style="color:#000000;">امکان باززایی و تولید پایه مقاوم از بیماری خال سیاه در محیط کشت بافت </span></a></span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#000000;"><span style="font-family: b yagut;"><span style="font-size: 12pt;">و در مخلو</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b yagut;"><span style="font-size:12.0pt;">ط با غلظت‌‌های میانگین و پائین از عصاره فعال قارچ از قطعه‌های گرهی ساقه سیب زمینی وجود دارد. اما این قابلیت در زمانی که ریز نمونه مورد استفاده قطعه‌های جوانه باشد، در هیچ غلظتی از عصاره قارچ وجود ندارد.&nbsp;&nbsp; </span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;">In order to screen and induce the resistance of the potato stocks to the <em>Colletotrichum coccodes</em>, firstly, healthy seed tubers from two potato cultivars (Marfona and Agria) were placed in suitable conditions to produce sprout and single node. Then, segments of sprouts and single node of 5 to 7 mm were prepared. These segments were transferred to sterilized culture media containing MS and Nitsch & Nitsch mixed with three-dosage mixture of the fungus extract. Flasks of sprouts and nodal segment cuttings transferred into the chamber growth under appropriate temperature and light period until shoots were regenerated. This test arranged by factorial experiment based on randomized complete design with four replications. The factors were selected by cultivar in two level (Agria, Marfona), three concentration of fungus extract; low concentration (Six cc pure fungus extracts plus one volume of sterilized distilled water), Medium concentration (Six cc pure fungus extract plus one third volume of distilled sterilized water) and high concentration (Six cc pure fungus extract), distilled water as control treatment and culture medium in two levels (MS and Nitch & Nitch). After regeneration and production of new plantlets, their contamination and their health were evaluated. The result of the experiment showed that regeneration was not observed in sprout segments in both culture media and in both cultivars with all three concentrations of fungal extract, and only in the control treatment, the sprout segments were able to regenerate. However, regeneration was performed in the single nodes in both cultivars with a low concentration and average fungus extract.<br> &nbsp;</div> <br> <br> <br> <br> &nbsp; تک گره, جوانه نوری, عصاره قارچ, کشت بافت Fungus extract, Single node, Sprout, Tissue culture 341 352 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-312-1&slc_lang=fa&sid=1 Khosro Parvizi خسرو پرویزی kparvizi@yahoo.com 10031947532846003096 10031947532846003096 Yes Horticulture Crops Research Department, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamedan, Iran. بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران Aziz Bagheri عزیز باقری bagherisa78@gmail.com 10031947532846003097 10031947532846003097 No Plant Protection Department, Hamedan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Hamedan, Iran بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی همدان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، همدان، ایران