مصرف بیرویه کودهای با پتاسیم بالا جهت بهبود وزن و رنگ میوه در واحدهای گلخانهای ایران، کمبود منیزیم را به یک چالش بزرگ تبدیل کرده است. این مشکل با کیفیت پایین آب آبیاری که با سطوح بالای بیکربنات و شوری مشخص میشود و همچنین با رقابت زیاد برای جذب مواد مغذی بین بخشهای رویشی و زایشی در اواسط فصل، تشدید میشود.شدت نور بالا در گلخانههای جنوب ایران به دلیل افزایش در نرخ فتوسنتز و تولید کربوهیدرات، نیاز گیاه به منیزیم را افزایش داده و کمبود آن را تشدید میکند. در این راستا آزمایشی بهمنظور امکان بهبود شاخصهای عملکردی، فتوسنتزی و جذب عناصر خیار با استفاه از محرکهای زیستی جلبکدریایی قهوهای (Sargassum angustifolium) و آمینوکلات منیزیم در شرایط کمبود منیزیم در پاییز و زمستان 1401 در گلخانه آموزشی-پژوهشی دانشگاه شهید چمران اهواز بهصورت طرح کرتهای خرد شده در قالب طرح پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام گردید. تیمارهای آزمایشی شامل محلولپاشی غلظتهای مختلف جلبکدریایی(0، 5/1 و 3 گرم در لیتر) بهعنوان کرت اصلی و آمینوکلات منیزیم (0، 5/2 و 5 میلیلیتر در لیتر) بهعنوان کرت فرعی بود. محلولپاشی جلبک دریایی و آمینوکلات منیزیم دو هفته بعد از انتقال نشاء آغاز و تا یک هفته قبل از پایان برداشت بهصورت هر هفته یکبار ادامه داشت. نتایج این آزمایش نشان داد که استفاده از تیمار 3 گرم در لیتر جلبکدریایی و 5 میلیلیتر در لیترآمینوکلات منیزیم (G3×Mg5) در قیاس با تیمار شاهد (G0×Mg0) بهترتیب سبب افزایش 27/186 درصدی کلروفیل aو 19/151 درصدی کلروفیل کل گردید. همچنین بیشترین میزان نرخ فتوسنتز با 05/10 میکرومول بر مترمربع در ثانیه در تیمار G3×Mg5و کمترین میزان آن در تیمار شاهد با 53/3 میکرومول بر مترمربع در ثانیه مشاهده گردید. بیشترین و کمترین میزان عملکرد با 3038 و 1503 گرم در بوته بهترتیب در تیمارهای G3×Mg5 و G0×Mg0 مشاهدهگردید که سبب افزایش 102 درصدی عملکرد گردید. در تمام سطوح جلبک دریایی با افزایش سطح محلولپاشی آمینوکلات منیزیم غلظت منیزیم خیار بهطور معنیداری افزایش یافت، بهگونهای که محلولپاشی تیمار G3×Mg5 در قیاس با تیمار شاهد سبب افزایش 115 درصدی غلظت منیزیم بافتهای برگی خیار گلخانهای گردید. با توجه به نتایج آزمایش حاضر، استفاده از مقادیر 3 گرم در لیتر عصاره جلبک دریایی Sargassum angustifoliumو 5 میلیلیتر در لیتر آمینوکلات منیزیم برای بهبود شاخصهای فیزیولوژیک، فتوسنتزی و عملکردی خیار گلخانهای در شرایط کمبود منیزیم توصیه میگردد.
