fa واکنش درخت‌های مسن انگور به تغییر روش آبیاری سطحی به قطره‌ای یا بابلر پژوهشي Research <p dir="RTL">نگرانی کشاورزها در خصوص نتیجه تغییر روش آبیاری، مانع از اجرای گسترده طرح‌های توسعه آبیاری در تاکستان‌های مسن شده است. در این پژوهش، با هدف افزایش صرفه‌جویی در مصرف آب، اثرهای سه روش مختلف آبیاری شامل سطحی، بابلر و قطره‌ای با تأمین نیاز آبی کامل و اعمال بازده مربوط به هر روش، بر روی ویژگی&shy;های کمی و کیفی تاک‌های مسن انگور<strong>&rsquo;</strong>کشمشی سفید<strong>&lsquo;</strong> (رقم غالب منطقه)، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تیمار و 4 تکرار طی سه سال (1390-1388) در شهرستان میاندوآب بررسی شد. نتیجه‌ها نشان داد که روش آبیاری بر روی مشخصه‌های رشد رویشی تاک‌ها مانند ارتفاع تاک، محیط تنه، طول و محیط شاخه یک‌ساله، سطح برگ در سطح احتمال 5% اثر معنی‌داری داشت و تمام این ویژگی‌ها در اثر تغییر روش آبیاری به تحت فشار کاهش یافت. همچنین روش‌های آبیاری بر روی عملکرد میوه، عملکرد هر تاک، تعداد خوشه در تاک، متوسط وزن خوشه، ، عرض خوشه، تعداد حبه خوشه، کارایی مصرف آب، وزن 100 حبه و <span dir="LTR">pH</span> در سطح احتمال 5% اثر معنی‌داری داشت. به طوری که با تغییر روش آبیاری، به جز کارایی مصرف آب، درصد قند و <span dir="LTR">pH</span>، بقیه ویژگی‌ها کاهش یافتند. بیشترین کارایی مصرف آب با 21/2 کیلوگرم بر متر‌مکعب آب مربوط به روش آبیاری قطره‌ای بود و کارایی مصرف آب در آبیاری بابلر 16/2 و در آبیاری سطحی حدود 48/1 کیلوگرم بر متر مکعب برآورد شد. با نصف مقدار آب مصرفی در آبیاری سطحی، عملکرد انگور در آبیاری بابلر و قطره‌ای به ترتیب 5/2 و 8/3 تن در هکتار کاهش یافت. از این رو با توجه کاهش به نسبت کم عملکرد و نیز حفظ و حتی بهبود بسیاری از ویژگی‌های کیفی میوه انگور و همچنین جهت کمینه کردن افت محصول در سال‌های اول، تغییر روش آبیاری به تحت فشار و استفاده از آبیاری بابلر برای آبیاری تاکستان‌های مسن توصیه می‌شود.</p> <p>In this study, in order to evaluate water use efficiency, the effects of three different irrigation methods including surface, Babler and drip irrigation were studied on response of old grapevine cultivar &lsquo;Keshmeshi Sefid&rsquo;. The experiment was conducted during three years from 2009 to 2011 based on randomized complete block design with three treatments and four replications in Miandoab, west Azarbaijan, Iran. Results indicated that irrigation methods has significant effects (<em>P</em>&le;5%) on growth characteristics of grapevine; height, trunk circumference, length of cane and leaf area suggesting that swiching of irrigation methods to under pressure methods reduced the vegetative plant growth. Also, irrigation methods showed significant effects (<em>P</em>&le;5%) on yield per vine, the number of bunch on the vine, bunch weight, bunch width and bunch length, water use efficiency, weight of 100-berry, pH and TSS of fruit indicating that changing irrigation methods resulted increase in water use efficiency, TSS and pH but reduced growth rate.The highest water use efficiency by 2.21 kilograms per cubic meter of water was obtained from drip followed by Babler (2.16), while this value was 1.48 for the surface irrigation. With half of water used in surface irrigation, the reduced yield of grape was 2.5 and 3.8 t ha^-1, respectively. Therefore, with respect to relatively low yield reduction and even improvement of fruit quality, Bubbler system is recommended to change irrigation method in old grapevine orchards.</p> باغ‌های مسن, درخت انگور, عملکرد, کارایی مصرف آب. Old orchards, Grapevine, Yield, Water use efficiency. 161 170 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-2-1&slc_lang=fa&sid=1 رامین نیکان فر 1003194753284600161 1003194753284600161 No مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ارومیه رضا رضایی 1003194753284600162 1003194753284600162 Yes مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی ارومیه