بهمنظور بررسی اثر عصاره آبی و اسانس شش گونه گیاهی دارویی متعلق به تیرههای گیاهی نعناع (Lamiaceae) و چتریان (Apiaceae) بر کنترل برخی آفتهای مهم و ویژگیهای کیفی میوه خربزه (رقم خاتونی) آزمایشی در منطقه بشرویه (با مختصات جغرافیایی: طول '27°57 شرقی و عرض '53°33 شمالی) در سال زراعی 96-1395 انجام شد. طرح آماری مورد استفاده بلوک کامل تصادفی با 20 تیمار و 3 تکرار بود. تیمارهای آزمایش شامل(کنترل شیمیایی، عدم کاربرد عصاره آبی و اسانس، عصاره آبی آنغوزه با غلظتهای 8، 10 و 12%، اسانسهای رزماری، اسطوخودوس، نعناع فلفلی، رازیانه و زیره سیاه با غلظتهای 2، 5/2 و 3%) بود. نتیجهها نشان داد که اثر تیمار بر جمعیت مگس سفید، سرخورطومی، کنه، شمار میوه سالم و آسیب دیده معنیدار بود. مقایسه میانگینها نشان داد که اثر عصاره آبی آنغوزه و اسانس رزماری، اسطوخودوس، زیره سیاه، نعناع فلفلی و رازیانه بر جمعیت مگس سفید بیتاثیر بود، اما عصاره آبی 12% آنغوزه بر جمعیت سرخرطومی و غلظتهای 3% اسانس رزماری و زیره سیاه بر جمعیت کنه تاثیر معنیدار داشت. این تیمارها، بدون تفاوت معنیدار با کنترل شیمیایی بودند. همچنین بیشترین شمار میوه سالم و کمترین میوه آسیب دیده در تیمارهای عصاره آبی 12% آنغوزه و اسانس3% زیره سیاه و نعناع فلفلی مشاهده شد.
