fa بهینه‌سازی کشت درون شیشه‌ای انجیر (Ficus carica L.) رقم سبز از ریزنمونه‌های جوانه انتهایی و جانبی بیوتکنولوژی و کشت بافت Biotechnology and Tissue culture پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">امروزه ریزازدیادی گیاهان به‌عنوان روش اصلی تکثیر بسیاری از گونه‌های گیاهی، به‌ویژه گونه‌های گیاهی چوبی و مقاوم مانند درخت انجیر در نظر گرفته می‌شود. با این وجود، ریزازدیادی هنوز هم با محدودیت‌هایی از قبیل آلودگی‌های اندوفیت، ترشح ترکیبات فنولی و عدم وجود یک پروتکل ریزافزایی قابل‌اعتماد برای شماری گونه‌ها همراه است. هدف اصلی این مطالعه، دستیابی به یک پروتکل ریزافزایی قابل‌اعتماد و کارآمد از ریزنمونه جوانه انتهایی و جانبی برای انجیر، رقم سبز به‌عنوان با ارزش‌ترین رقم انجیر در ایران بود. در آزمایش اولیه غلظت‌های مختلف آنتی بیوتیک سفتریاکسون (صفر، 50، 150،100، 200 و 250 میلی‌گرم بر لیتر) برای حذف آلودگی اندوفیت باکتریایی ریزنمونه‌ها بررسی شد. برای مرحله استقرار، اثر دو محیط کشت پایه نمک </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">(MS, WPM)</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> و ترکیبات تنظیم کننده رشد گیاهی شامل </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">BA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در غلظت صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی‌گرم در لیتر و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">NAA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در غلظت صفر و 1/0 میلی‌گرم بر لیتر</span></span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مورد بررسی قرار گرفت. در مرحله پرآوری محیط کشت </span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">MS</span></span> <span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">حاوی غلظت‌های مختلف </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">BA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> (صفر، 5/0، 1 و 2 میلی‌گرم در لیتر) ارزیابی شد. برای مرحله ریشه‌زایی از محیط کشت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">1/2MS </span></span><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;حاوی غلظت‌های مختلف </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">IBA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> (صفر، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم بر لیتر) استفاده شد و پس از چهار هفته (پایان مرحله ریشه‌زایی) شاخص&shy;های درصد ریشه‌زایی، تعداد ریشه‌ها و طول ریشه محاسبه شدند. نتایج نشان داد که باکتری‌های اندوفیت با کاربرد 250 میلی‌گرم در لیتر سفتریاکسون با مؤفقیت حذف شدند. محیط کشت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">MS</span></span><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> حاوی 5/0 میلی‌گرم در لیتر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">BA</span></span><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> به تنهایی و یا همراه با 1/0 میلی‌گرم در لیتر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">NAA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> بهترین محیط کشت مرحله استقرار بود. علاوه بر این، محیط کشت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">MS</span></span><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> حاوی 2 میلی‌گرم در لیتر </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">BA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> به عنوان بهترین محیط تکثیر با میانگین 2/3 شاخه شناسایی شد که به طور قابل توجهی متفاوت از سایر تیمارهای مورد استفاده بود. محیط کشت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">1/2MS </span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">&nbsp;حاوی 5/1 میلی گرم </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">IBA</span></span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> بیشترین درصد ریشه‌زایی (26/88 درصد)، طول ریشه (15/6 سانتی‌متر) و تعداد ریشه به ازاء قلمه (46/8) را نشان داد.</span></span></span></span></span></span></span></div> &nbsp; <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">Nowadays, plant micropropagation is considered the main propagation method for numerous plant species, especially recalcitrant woody species, including the fig tree. However, micropropagation is still associated with some limitations, such as endophyte contaminations, phenolic compound secretion, and the lack of a reliable micropropagation protocol for many species. Thus, the main purpose of this study was to establish a reliable and efficient micropropagation protocol for <i>F. carica</i> cv. Sabz, as the most precious fig cultivar in Iran. For the elimination of endophytic bacteria contaminations, an initial experiment including different concentrations of ceftriaxone antibiotic (0, 50, 100, 150, 200 and 250 mg L^-1) was carried out. </span><span lang="EN-GB" style="color:black">In the establishment stage, the effect of two basal media (MS and WPM) and PGRs combinations, including the interactions of BA (0, 0.5, 1, and 1.5 </span><span style="color:black">mg L^-1</span><span lang="EN-GB" style="color:black">) &times; NAA (0 and 0.1 </span><span style="color:black">mg L^-1</span><span lang="EN-GB" style="color:black">) were investigated. In the shoot proliferation stage, the MS medium and the effect of different concentrations of BA (0, 0.5, 1, and 2 </span><span style="color:black">mg L^-1</span><span lang="EN-GB" style="color:black">) were evaluated. In the rooting stage, the effect of different concentrations of IBA (0, 0.5, 1, and 1.5 </span><span style="color:black">mg L^-1</span><span lang="EN-GB" style="color:black">) and half-MS medium were evaluated.</span><span style="color:black"> After four weeks (the end of the rooting stage), parameters of rooting percentage, root numbers, and root length were calculated.</span> <span style="color:black">The results demonstrated that the endophytic bacteria were successfully eliminated by using 250 mg L^-1of ceftriaxone in the culture medium.</span> <span style="color:black">MS medium supplemented with 0.5 mg L^-1BA with or without 0.1 mg L^-1NAA was found as the best establishment medium (100 %). Besides, MS medium enriched with 2 mg L^-1BA was identified as the best proliferation medium with a mean of 3.2 shoots/explant which displayed a significantly different from other proliferation treatments. &frac12; MS medium containing 1.5 mg L^-1IBA resulted in the highest rooting percentages (88.26%), root length (6.15 cm), and root numbers (8.46).</span><span lang="EN-GB" style="color:black"></span></span></span></span></span></div> انجیر, باکتری‌های اندوفیت, بهینه سازی محیط, ترکیبات فنلی, ریزازدیادی Ficus carica, endophytic bacteria, medium optimizing, micropropagation, phenolic compounds 385 404 http://journal-irshs.ir/browse.php?a_code=A-10-885-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahboube Hadavandkhani محبوبه هداوندخانی M.hadavandkhani@modares.ac.ir 100319475328460010616 100319475328460010616 No Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران Abbas Yadollahi عباس یداللهی yadollah@modares.ac.ir 100319475328460010617 100319475328460010617 Yes Department of Horticultural Science, Faculty of Agriculture, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه تربیت مدرس تهران، ایران Moslem Jafari مسلم جعفری figmanestahban@gmail.com 100319475328460010618 100319475328460010618 No Estahban Fig Research Station, Shiraz, Iran ایستگاه تحقیقاتی انجیر، شیراز، ایران.